شبکه‌های اجتماعی تلاش می‌کنند که ما را سرگرم کنند و ارتباطات مجازی ما را افزایش دهند. حضور در این شبکه‌ها مزایای بسیار زیادی برای ما دارد. دسترسی راحت‌تر به انواع اطلاعات، پیداکردن محتوای مورد نیاز در کمترین زمان ممکن، و همچنین رونق بسیاری از کسب‌و‌کارها از طریق این شبکه‌ها صورت می‌گیرد. اما یکی از بزرگ‌ترین معضلات ما ‌اعتیاد به شبکه‌‌های اجتماعی است.

حتماً برای همۀ شما پیش آمده است که ساعت‌ها درگیر یک شبکۀ اجتماعی شده باشید. ممکن است که فقط برای بررسی‌کردن یک پیام به تلفن همراه خود سر بزنید و ساعت‌ها مشغول بررسی‌کردن حساب اینستاگرام خود باشید. تعدادی از ما حتی در زمان دیدار با دوستان خود هم نمی‌توانیم از حضور در این شبکه‌های اجتماعی غافل شویم. ممکن است در تمام مدت ملاقات با یک دوست درگیر تهیۀ عکس یا محتوای خوب برای حساب کاربری خود در اینستاگرام باشیم. همۀ این‌ها نشانه‌ای از اعتیاد به شبکه‌‌های اجتماعی است.

ترک عادت موجب مرض است

عادت‌ها زندگی ما را تحت‌تأثیر خود قرار می‌دهند. رفتارهایی که در ناخودآگاه ما رخنه می‌کنند و بسیاری از برنامه‌های روزمرۀ ما را تحت‌الشعاع قرار می‌دهند، عادت نامیده می‌شوند. این نوع از رفتارها می‌توانند مثبت یا منفی باشند. مثلاً مسواک‌زدن یا رفتن به باشگاه می‌توانند از عادت‌های خوب به شمار بیایند. سیگارکشیدن و خوردن فست‌فود ازجمله عادت‌های بد هستند.

اما اصولاً ترک‌کردن یک عادت برای ما بسیار سخت و مشکل است. ما بیشتر اوقات از مضرات عادات خود آگاهیم ولی توانایی مبارزه با آن‌ها را نداریم. مثلاً عادت ساده‌ای مثل خوردن یک لیوان آب بعد از غذا را در نظر بگیرید. ترک این عادت ممکن است به اندازۀ ترک سیگار برای ما سخت باشد.

 هورمونی به نام دوپامین

عملکرد مغز انسان بسیار جالب توجه است. وقتی یک فعالیت به‌صورت عادت در ذهن ما سازمان‌دهی می‌شود، برای انجام آن مشتاق هستیم. وقتی کاری را که دوست داریم انجام می‌دهیم، مغز ما به‌صورت منظم هورمونی به نام دوپامین تولید می‌کند. این هورمون باعث می‌شود شما احساس خوبی داشته باشید و در شما ایجاد شادی می‌کند؛ بنابراین، ما تمایل داریم رفتارهایی را که به ما لذت می‌بخشند تکرار کنیم.با گذشت زمان این رفتارها تبدیل به یک عادت می‌شوند و مغز برای انجام آن‌ها مشتاق‌تر می‌شود. خنثی‌سازی این فرایند برای مغز ما بسیار دشوار و ناخوشایند است.

دلایل اصلی اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی

شبکه‌های اجتماعی شبیه به یک نقاب هستند برای تبدیل‌شدن به آنچه که نیستیم. در پس اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی، افراد زیادی حضور دارند که سعی می‌کنند زندگی خود را آن‌طور که آرزویش را دارند نشان دهند. این موضوع باعث ایجاد رضایت خاطر در آن‌ها می‌شود. به‌طور‌کلی، می‌توان دلایل اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی را در موارد زیر دسته‌بندی کرد:

• روابط اجتماعی ناموفق
  اگر ما در زندگی حقیقی خود روابط اجتماعی عمیقی نداشته باشیم و در برقراری ارتباط با دیگران موفق نباشیم، احتمال اینکه به شبکه‌های اجتماعی پناه ببریم بسیار زیاد است. در این شرایط ما برای پیدا‌کردن دوستان و کسانی که بتوانیم با آن‌ها ارتباط برقرار کنیم، فعالیت زیادی را در شبکه‌های اجتماعی انجام می‌دهیم.

• نیاز به تأیید
  دریافت لایک و کامنت مثبت در شبکه‌های اجتماعی برای بسیاری از افراد حکم نان شب را دارد. کسانی که تأیید زیادی را در زندگی خود دریافت نکرده‌اند، با گرفتن این حس مثبت از مخاطبان، نیاز خود به تأییدشدن را برآورده می‌کنند. این حس خوب تأییدشدن می‌تواند اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی را در افراد تشدید کند.

• فرار از مشکلات
  گروهی از افراد برای رهایی از شر افکار منفی و مشکلات روزانۀ خود دست به دامان شبکه‌های اجتماعی می‌شوند. آن‌ها ساعات زیادی از روز را به حضور در این شبکه‌ها می‌پردازند و زمان زیادی را برای فکرکردن به مشکلات خود باقی نمی‌گذارند.

علائم اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی

موارد زیر ازجمله نشانه‌های اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی به شمار می‌روند:

• متوجه گذر زمان نمی‌شویم.
• میل شدید و روزافزونی برای حضور در شبکه‌های اجتماعی احساس می‌کنیم.
• علاقه‌ای به حضور در فضاهای حقیقی نداریم.
• با حضور در شبکه‌های اجتماعی مشکلات خود را فراموش می‌کنیم.
• از انجام کار و فعالیت‌های مهم زندگی خود عقب می‌مانیم.
• فعالیت فیزیکی‌مان کاهش پیدا کرده است.
• در صورت نداشتن اینترنت احساس پریشانی، اضطراب و خشم می‌کنیم.
• هنگام رانندگی یا حضور در کلاس درس، شبکه‌های اجتماعی را بررسی می‌کنیم.
• به دیگران دربارۀ میزان حضور خود در فضای مجازی دروغ می‌گوییم.

چرا اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی مضر است؟

همان‌طور که در ابتدای این مطلب گفته شد، داشتن فعالیت در شبکه‌های اجتماعی بسیار سرگرم‌کننده و جذاب است، اما استفادۀ افراطی از این شبکه‌ها می‌تواند نتیجۀ عکسی داشته باشد. ما در زندگی خود مشغله‌های زیادی داریم و گذاشتن زمان زیادی برای شبکه‌های اجتماعی می‌تواند زمان و عمر ما را هدر دهد. این زمان می‌تواند صرف یادگیری یک مهارت، یک زبان و هر فعالیت مفید دیگری شود. همچنین، ما در شبکه‌های اجتماعی با افراد مجازی در ارتباط هستیم و این خود شکل مدرنی از تنهایی است. ما نیازمند ارتباط با انسان‌های واقعی و حقیقی هستیم. نداشتن زمان برای ارتباط با افراد حقیقی می‌تواند در درازمدت روی سلامت روان ما تأثیر بگذارد.

خلاصه اینکه…

راه‌حل‌های زیادی برای درمان اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی وجود دارد. صحبت با روان‌شناس و مشاور، ایجاد محدودیت زمانی برای استفاده از شبکه‌های اجتماعی، دورکردن تلفن همراه در بازه‌های زمانی طولانی از خود، ایجاد تفریحات جایگزین و داشتن رابطه با افراد حقیقی، همه و همه می‌توانند گام‌های بلندی در ترک اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی باشند. دنیای ما بسیار بزرگ‌تر از یک تلفن همراه یا یک لپ‌تاپ است. عمر و زمان باارزش خود را نادیده نگیرید و از آن برای انجام کارهای بزرگ‌تری در دنیای حقیقی استفاده کنید.

هنوز خیلی از عمر تخصص کپی‌رایتینگ (تبلیغ‌نویسی، اثربخش‌نویسی) و بازاریابی محتوایی (تولید محتوای متنی با هدف بازاریابی) در کشور ما نمی‌گذرد؛ شاید چیزی در حدود پانزده سال. تازه کسب‌وکارهایمان دارند به اهمیتِ داشتن متن‌هایی برای بازاریابی با لحن مشخص در رسانه‌ها و نقاط تماس با مخاطبانشان پی‌می‌برند. هنوز بر سر محاسبۀ قیمت هر کلمه‌ از کار یک نویسنده چانه می‌زنند و خلاصه ما تا بلوغ این صنعت فاصله‌ داریم.

اما در‌حالی‌که ما درگیر این مسائل ابتدایی‌ هستیم، در دنیا خبر دیگری است! هوش مصنوعی (Artificial intelligence) هنوز از راه نرسیده، همه چیز را به هم ریخته! از دستیار صوتی و تایپ صوتی بگیرید تا دیپ‌فیک یا جعل عمیق و حتی کپی‌رایتینگ. گویا رقیب تازه‌نفسی وارد گود شده که بیشتر شبیه هَووی نویسنده‌هاست.

هوش مصنوعی چیست و قرار است چه فتنه‌ها بکند؟!

بیشتر ما لذت استفاده از هوش مصنوعی را لمس کرده‌ایم. نمونۀ معروفش هم همین گوگل ترنسلیت عزیزمان است؛ ناجی نویسندگان، پایان‌نامه‌نویسان و مترجمانی بسیار. یا تایپ صوتی در گوگل داکس که با فارسی هم کاملاً آشنا است و با خطای کمی، فرموده‌های ما را تبدیل به متن تایپ‌شده می‌کند. فناوری OCR یا اسکن متن و تبدیل به متن تایپ‌شده را هم که احتمالاً دیده‌اید. تازگی هم که ویدئوهای بهت‌آور دیپ‌فیک غوغا به‌پا کرده، که تصاویر ویدئوی جعلی از افراد می‌سازد و مونتاژهایی حیرت‌آور می‌کند.

تعریف هوش مصنوعی در منابع مختلف

اگر بخواهیم کمی اصولی‌تر به موضوع بپردازیم، باید ابتدا با هوش مصنوعی آشنا شویم. این دو تعریف هوش مصنوعی که از ویکی‌پدیا آورده‌ام به ‌نظرم گویاست:

• مطالعۀ اینکه چگونه رایانه‌ها را قادر به انجام اعمالی کنیم که در حال حاضر، انسان آن اعمال را بهتر انجام می‌دهد (ریچ و نایت،۱۹۹۱).
• توانایی دست‌یافتن به کارایی در حد انسان، در همۀ امور شناختی توسط رایانه (آلن تورینگ، ۱۹۵۰).

هوش مصنوعی براساس پردازش اطلاعات بسیار، کم‌کم به این توانایی دست می‌یابد که کارهای فکری انسان را الگو برداری کند و می‌تواند مثل انسان و در بسیاری موارد، سریع‌تر و بهتر از او کارهایی مشابه انجام دهد.

حتماً فیلم‌های علمی‌تخیلی را که در آن ربات‌ها علیه سازندگان خود می‌شورند دیده‌اید. ایدۀ اصلی همه این است که هوش مصنوعی درنهایت می‌تواند قدرت را از انسان‌ها بگیرد و آن‌ها را بردۀ ربات‌ها کند!

اگر می‌خواهید بیشتر دربارۀ روش کار هوش مصنوعی در «متن‌کاوی» بدانید، می‌توانید واژه‌های «یادگیری عمیق» و خصوصاً «GPT-3» را در گوگل جست‌وجو کنید.

هوش مصنوعی چه کاری به تولید محتوا دارد؟

تا سال‌ها خلق آثار فکری یا معنوی، یکی از امتیازات اختصاصی انسان نسبت‌به ماشین بود، اما در عصر علوم داده و اینترنت، حتی نوشتن که یکی از توانایی‌های منحصربه‌فرد انسان است نیز تحت سیطرۀ هوش مصنوعی قرار گرفته و هم‌اکنون کسب‌وکارهای بسیاری در دنیا از هوش مصنوعی برای تولید انواع محتوا بهره می‌برند.

معرفی چند هَووی کپی‌رایترها!

اگر مثل بنده قلم‌پیشگی و کپی‌رایتنگ انجام می‌دهید، پیشنهاد می‌کنم وب‌سایت copy.io را مشاهده کنید و امکانات و کمالات آن ‌را چند روزی به رایگان امتحان کنید. در این وب‌سایت که از نامش پیداست، کپی (متن) موردنظر خود را فقط با دادن اطلاعات مختصری در حد ۴۰۰ کاراکتر می‌توانید در کمتر از یک دقیقه دریافت کنید! نه نیازی به نوشتن بریف چندصفحه‌ای و معرفی کسب‌وکار و پرسونای مخاطب دارید، نه کشیدن ناز مثل منی که برایتان متن جذاب و ترغیب‌کننده بنویسد.

برای هر نمونه متنی که نیاز دارید، چندین عبارت به شما تحویل می‌دهد تا هرکدام را که خواستید استفاده کنید و از هرکدام که بیشتر خوشتان آمد، دکمۀ Make more را بفشارید تا براساس همان نمونه، نمونه‌های بیشتری بیافریند!

به ادعای خود این سایت، متن‌ها منحصربه‌فرد و بدون کپی‌برداری از جایی تولید می‌شوند؛ یعنی لازم نیست نگرانی بابت مالکیت معنوی یا کپی‌رایت (copyright) و الگوریتم‌های گوگل داشته باشید. البته سایت‌های دیگری هم در این زمینه فعالیت می‌کنند که در این میان، بد نیست به سایت conversion.ai هم اشاره کنیم.

سرویس‌های هوش مصنوعی از پس چه نوع کپی‌رایتینگ‌هایی برمی‌آیند؟

متن‌هایی که این سرویس یا پلتفرم‌های هوشمند به شما می‌دهند، در انواع و اقسام شکل‌ها و فرمت‌هاست! از شعار برند و عنوان اصلی (هدلاین) و متن قهرمان (Hero text) صفحۀ اصلی بگیرید تا عناوین بلاگ‌پست‌ها و کپشن‌های شبکۀ اجتماعی و حتی بایوی کلاب‌هاوس خودتان!

حتی براساس مدل‌های مشهور AIDA و PAS در کپی‌رایتینگ به شما خروجی می‌دهند و می‌توانید ایده‌های توفان فکری هم از آن‌ها بگیرید! در تصویر زیر پاره‌ای از انواع متن‌هایی را که سایت copy.ai به شما تحویل می‌دهد مشاهده می‌کنید:

همچنین می‌توانید لحن‌های مختلفی را انتخاب کنید تا براساس آن‌ها برای شما از نو بنویسد.

چه کنیم که هوش مصنوعی نانمان را آجر نکند؟

راستش تکنولوژی و پیشرفت همیشه کارش همین بوده، به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم، خیلی از مشاغل را از بین برده، باعث ایجاد مشاغل جدیدی شده یا دست‌کم سبب ارتقا و به‌روزرسانی مشاغل قدیم شده است. اما خبر خوب اینکه این خدمات، بیشتر برای کسب‌وکارهای کوچک راهگشا هستند و هنوز آن‌قدرها قوی نیستند که جای یک کپی‌رایتر حرفه‌ای را پر کنند. علاوه‌ بر این، شاید تنها حوزه‌ای که هوش‌مصنوعی در تولیدمحتوای متنی هنوز نتوانسته به‌خوبی آن را لمس کند، حوزۀ خلاقیت باشد. خلاقیت در نویسندگی، سطحی فراتر از نوشتن متن‌های استاندارد است و به‌ نظر نویسنده، هنوز مجرایی است که می‌توان از طریق آن در کنار هوش‌ مصنوعی زندگی مسالمت‌آمیز داشت. گرچه زیاد هم بی‌خیال نباید بود، چون دانش سر جایش نمی‌ایستد و هم‌اکنون مدل‌های هوش مصنوعی مثل DALL-E در حال رشد و توسعه هستند که به‌نوعی وارد شبیه‌سازی خلاقیت هم شده‌اند! در این مدل با دادن چند کلمه می‌توان از ماشین، تصاویر خلاقانۀ ترکیبی تحویل گرفت.

با این فرض می‌توانیم بگوییم که نویسندگان و قلم‌پیشگان زحمت‌کش و رنج‌دیده‌‌ای مثل نویسندۀ این سطور، لازم نیست وحشت کنند؛ اما بی‌تفاوت هم نباید بود، بلکه کافی است مهارت‌های نویسندگی خود را تقویت کنند و کارهایی کنند که هنوز برای هوش مصنوعی سخت است. علاوه بر این، به برکت تحریم‌ها! هنوز پلتفرم‌های کپی‌رایتینگ با هوش مصنوعی، فارسی را پشتیبانی نمی‌کنند. اما اگر زمانی فارسی را هم پوشش دهند، باز هم یک کپی‌رایتر خلاق می‌تواند از آن‌ها برای نوشتن متن‌های خلاقانه‌تر و کشف ایده‌های بکر کمک بگیرد. در یک کلام می‌توانم این‌طور بگویم که:

داشتن تفکر خلاق، تفکر استراتژیک و تفکر انتقادی هنوز می‌تواند خروجی‌های فکر انسان را ممتازتر از تفکر ماشینی کند.

وصیت ‌آخر

آن‌طور که بویش می‌آید، تولید محتوا با هوش مصنوعی در آینده‌ای نه‌چندان دور می‌تواند به بلوغ خوبی برسد و نیاز کسب‌وکارهای کوچک و متوسط را برطرف کند. در این فرصت، کپی‌رایترهای خلاق و سایر تولیدکنندگان محتوا هم باید دست بجنبانند و خود را به‌‌روز کنند تا دستشان جلوی این مهمان ناخوانده پر باشد و نقاط امتیاز بیشتری نسبت‌به ماشین‌ها از خود نشان دهند. امید واهی در کار نیست! شاید هم تا یک دهۀ دیگر مفهوم کپی‌رایتینگ و خلاقیت انسانی دگرگون شود، اما تا آن روز خود ما کپی‌رایترها هم می‌توانیم از همین سرویس‌ها برای خلاقیت بیشتر خود و تیم همکارانمان ایده بگیریم و کمبودهایمان ‌را در خود تقویت کنیم.

با توجه به فراگیری ارتباطات و رسانه‌های اطلاعاتی در قرن ۲۱، داشتن سواد رسانه‌ای برای همه الزامی است. شناخت مزیت‌ها، معایب و همچنین توانایی نقد رسانه‌ها، به تأثیرگرفتن افراد از آن‌ها کمک می‌کند. هرچقدر آموزش سواد رسانه‌ای از سن پایین‌تری شروع شود، بهتر در ذهن تثبیت می‌شود. طبق تعریف جدید یونسکو، افراد باسواد علاوه بر خواندن و نوشتن و تسلط بر زبان، باید ۱۶ مهارت سوادی دیگر را نیز یاد بگیرند.

یکی از این ۱۶ مهارت، سواد رسانه است. به کمک سواد رسانه‌ای رسانه‌های معتبر را بهتر شناسایی و تحلیل می‌کنیم؛ درنتیجه، فهم و آگاهی‌مان بالاتر می‌رود. اما تعریف یک رسانه چیست و سواد رسانه چه مواردی را تحت پوشش قرار می‌دهد؟ در ادامه توضیح خواهیم داد.

رسانه چیست؟

رسانه وسیله‌ای برای انتقال پیام از فرستنده به گیرنده است. روزنامه‌ها، کتاب‌ها، رادیو، تلویزیون و… رسانه‌های در حال حاضر هستند که سرعت عمل متفاوتی دارند. سواد رسانه‌ای مهارت تفکیک این رسانه‌ها از یکدیگر است. به کمک سواد رسانه، رسانه‌های معتبر را شناسایی و انتخاب می‌کنیم. همچنین می‌توانیم رسانه‌هایی که قصد تحمیل خود بر تفکرمان را دارند، نپذیریم. سواد رسانه‌ای یک مهارت اساسی در عصر دیجیتال است. به‌طور‌کلی سواد رسانه با ما کمک می‌کند تا:

1. یاد بگیریم که انتقادی فکر کنیم.
2. یک مصرف‌کنندۀ هوشمند باشیم.
3. دیدگاه افراد را تشخیص دهیم.
4. مسئولیت رسانه‌ای ایجاد کنیم.
5. نقش رسانه‌ها را در فرهنگمان مشخص کنیم.
6. هدف نویسنده را بفهمیم.

تفاوت شبکه‌های اجتماعی و رسانۀ اجتماعی را می‌شناسید؟ این بلاگ‌پست به تفاوت میان این دو مفهوم می‌پردازد.

سواد رسانه باید از چه زمانی آموزش داده شود؟

بهتر است این آموزش‌ها از کودکی شروع شود تا افراد به‌عنوان مخاطب فعال پیام‌ها را درک و تجزیه کنند. اولین کشوری که طبق تعریف جدید یونسکو، آموزش سواد رسانه‌ای را در برنامه‌های آموزش قرار داد، کانادا بود. در قارۀ‌ آسیا نیز ژاپن زودتر از سایرین این آموزش را در مدارس الزامی کرد. متأسفانه در ایران آموزش‌های سواد رسانه‌ای اجباری نیست. این در صورتی است که عصر حاضر نیاز به تربیت افرادی دارد که بتوانند فکر کنند، تحلیل کنند و برای رویارویی با تحولات آماده باشند.

استاندارد سواد رسانه‌ای چیست و آیا در کشور ما این استاندارد وجود دارد؟

تهمورث شیری، استاد دانشگاه آزاد اسلامی و دکترای ارتباطات اجتماعی، طی مصاحبه‌ای با ایرنا بیان کرد که متأسفانه در کشور ما سواد رسانه‌ای به‌عنوان موضوعی مهم مطرح نیست. در کشورهای دیگر این سواد از کودکی به دانش‌آموزان آموزش داده می‌شود؛ درنتیجه، کودکان دچار شوک خبری نمی‌شوند و می‌توانند با یک خبر برخورد کنند. در‌حالی‌که مسئولان مدارس و اولیا ما با استفاده از ابزارهای سواد رسانه مخالف‌اند. در کشور ما و در مدارس به کودکان آموزش داده نمی‌شود که چگونه از فضاهای آموزشی استفاده کنند.

ضرورت آموزش سواد رسانه‌ای چیست؟

اگر از آموزش سواد رسانه‌ای بی‌بهره بمانیم، در میان اخبار و اطلاعات آموزشی، اجتماعی، سیاسی و… سردرگم می‌شویم. سواد رسانه‌ای، آسیب‌های اجتماعی شبکه‌های مجازی را کاهش می‌دهد. در شرایطی که رسانه‌ها نقش بسیاری در آموزش دارند، آموزش تحلیل و نقد آن‌ها کمک درخور توجهی به ما خواهد کرد. حال که نظارت روی اخبار رسانه‌ها کاهش یافته است، باید با کمک سواد رسانه بتوانیم خبر درست و کذب را تشخیص دهیم.

سواد رسانه ۶ مهارت زیر را به ما می‌آموزد:

1. درک پیام‌های رسانه؛
2. تشخیص چیزی که رسانه‌ها قصد ایجاد آن در باور مردم را دارند؛
3. تشخیص تعصبات و دروغ‌های رسانه‌ها؛
4. کشف داستان‌های پنهان در خبرها؛
5. ارزیابی رسانه‌ها با تجربیات، باورها و ارزش‌های خود؛
6. طراحی و ایجاد پیام‌های رسانه‌ای خود.

مفاهیم سواد رسانه‌ای به سه سطح عمومی، متوسط و پیشرفته تقسیم می‌شوند. در سطح عمومی افراد یاد می‌گیرند چگونه رسانه‌ها آن‌ها را تحت‌تأثیر قرار می‌دهند. در سطح متوسط مفاهیم رسانه را معنا می‌کنند و در سطح پیشرفته تعامل جامعه و سواد و رسانه را در ایجاد تغییرات ارزیابی می‌کنند. با توجه به ضرورت این سواد، در سال ۱۳۹۶ انجمن سواد رسانه‌ای و اطلاعاتی ایران ثبت شد. این انجمن یک سازمان مردم‌نهاد ملی است که در حوزۀ سواد رسانه‌ای فعالیت می‌کند. امید که این مجموعه بتواند در طول‌ سال‌های آینده نقش مهمی در آموزش سواد رسانه از کودکی داشته باشد.

شاید خیلی از دیجیتال مارکترها با دوره‌ها و مدارک گوگل درزمینۀ Google Ads، Google Analytics و Google Digital Garage آشنا باشند، ولی اکثراً با دوره‌های مرتبط با شبکه‌های اجتماعی ناآشنا هستند و به دوره‌های متفرقه رجوع می‌کنند.

نکتۀ مهم این است که اگر فیس‌بوک و زیر‌مجموعه‌هایش (Facebook family of apps) مثل اینستاگرام، واتساپ و مسنجر را به‌عنوان مهم‌ترین شبکه‌های اجتماعی و پیام‌رسان‌ها در نظر بگیریم، باید با مارکتینگ استاندارد و حرفه‌ای که توسط خود فیس‌بوک ارائه می‌شود، آشنا شویم.

خبر خوب این است که فیس‌بوک یک آکادمی به‌عنوان فیس‌بوک بلوپرینت (Facebook Blueprint) دارد که در آن آموزش‌های متنوع از نمونه‌های موفق و شیوۀ درست‌کار‌کردن با آن‌ها را برای بیزنس‌ها و برندها ارائه داده است.

در این نوشته می‌خواهم شما را با یکی از این دوره‌های ارزشمند به نام Creative Strategy Learning Essentials آشنا کنم.

چرا مهم است؟

اکثر دیجیتال مارکترها با چالش‌هایی مثل عدم استقبال مخاطبان با محتواهای شبکه‌های اجتماعی‌شان دست‌و‌پنجه نرم می‌کنند و از نرخ تعامل پایین مخاطبان با محتواهای برندشان ناراضی هستند. شاید مشکل را بیندازیم گردن مخاطبانی که این روزها بی‌حوصله هستند و وقت برای برقرار‌کردن ارتباط با برندها ندارند. ولی موضوع مهم این است که مشکل از خود ماست که بعضاً نمی‌دانیم چطور باید محتوا تولید کنیم تا برای مخاطب خوشایند باشد و باعث بشود مخاطب با محتوای ما ارتباط برقرار کند.

در این دوره تکنیک‌ها و مثال‌های متعدد و جذابی ارائه می‌شود که نشان می‌دهد چطور باید در فیس‌بوک، اینستاگرام، مسنجر و یا واتساپ تولید محتوای تبلیغاتی انجام داد.

نمایی از سرفصل‌های اصلی که باید بگذرانید:

کجاها کاربرد دارد؟

شاید خیلی‌ها بگویند غیر از اینستاگرام، همۀ اپلیکیشن‌های فیس‌بوک، واتساپ و مسنجر در ایران فیلتر هستند و چرا باید دوره‌های آموزشی این اپلیکیشن‌ها را که در ایران سرویس نمی‌دهند یاد گرفت. موضوع این است که در این دوره شما صرفاً با تبلیغ‌کردن در این اپلیکیشن‌ها آشنا نمی‌شوید، بلکه با چگونگی تولیدکردن محتوا به‌صورت استاندارد و جذاب، به‌شکلی که اهداف برندتان برآورده بشود، آشنا می‌شوید.

چطور مدرک بگیریم؟

در این لینک کامل توضیح داده شده است که چطور می‌توانید در آزمون‌های آنلاین این دوره شرکت کنید و با پرداخت مبلغ تعیین‌شده، مدرک آن را دریافت کنید. توجه کنید که اگر امتحان حضوری را انتخاب کنید، باید به یکی از کشورهای همسایه سفر کنید، چون مؤسسۀPearson که برگزار‌کنندۀ این آزمون‌هاست، در ایران شعبه‌ای ندارد و معمولاً هموطنان به ترکیه سفر می‌کنند تا بتوانند در امتحانات شرکت کنند. پیشنهاد می‌کنم اول در آزمون رایگان ارزیابی شرکت کنید و وقتی که مطمئن شدید می‌توانید حد نصاب نمرۀ قابل قبول در امتحان را به دست آورید، در آزمون اصلی شرکت کنید. چون با توجه به نرخ دلار، هزینه‌های آزمون برای ما ایرانی‌ها کم نخواهد بود.

این نوشتۀ من، انوشه لطفی، برای الفدالپ بود. ارتباط بیشتر با من: Twitter, Linkedin و Instagram

می‌خواهم درمورد تجربه‌های واقعی‌ای که به‌عنوان یک سایت فروشگاه اینترنتی کوچک (حجرک) در اینستاگرام و توییتر داشتیم، صحبت کنم. البته صحبت‌های من به این معنا نیست که صفحات اینستاگرام و توییتر حجرک بسیار موفق هستند، بلکه فقط تجربیات واقعی و درس‌هایی را که از اشتباهاتمان گرفتیم، برای شما بازگو می‌کنم.

اهمیت این تجربیات در واقعی‌بودنشان است و فکر کنم به درد خیلی از کسب‌و‌کارهای کوچک بخورد.

اینستاگرام

در اینستاگرام هروقت عکسی واضح و واقعی که خودمان (حتی با گوشی موبایل) از کالا گرفتیم پست کردیم، خیلی بیشتر دیده شده تا عکس زیبای تبلیغاتی. انگار کاربرها خیلی دنبال دیده‌شدن خود واقعی کالا هستند و این مسئله برایشان از زیبایی پست مهم‌تر است. حتماً عکس واقعی از کالا بگذارید.

مدتی است که در استوری‌ها عکس یا ویدئو از داخل کالاها می‌گذاریم که خیلی بیشتر از باقی استوری‌ها دیده می‌شود؛ مثلاً داخل شکلات‌های مختلف و سطح مقطعشان را نشان می‌دهیم که بدانند چجوری است.

متأسفانه خیلی دیر متوجه تأثیر فراوان نظرسنجی و پرسش از کاربرها در استوری شدیم. استوری‌هایی که در آن‌ها سؤال می‌پرسیم یا نظرسنجی می‌کنیم، خیلی ویو و اینگجمنت بالاتری می‌گیرند.

اشتباهی که در اینستاگرام کردیم…

چند ماه بعد از شروع کار پیج، برای اینکه بتوانیم در استوری‌ها به سایت لینک بدهیم، فالوئر فیک خریداری کردیم. متأسفانه در آن زمان ضررهای این کار را نمی‌دانستیم. فالوئر فیک باعث می‌شود میزان اینگجمنت پیج بسیار پایین بیاید. هنوز هم داریم از این مسئله ضربه می‌خوریم. توصیه می‌کنم به‌هیچ‌وجه این کار را نکنید.

توییتر

در توییتر یا خیلی دوستتان دارند، یا در موقع بروز کوچک‌ترین مشکلی بدترین برخورد را با شما می‌کنند. حد وسط وجود ندارد. آن دسته از کاربران توییتر که دوستتان دارند، خیلی روحیۀ حمایت‌گری دارند و تمام سعی خودشان را در حمایت از کسب‌وکاری که دوست دارند انجام می‌دهند. مخصوصاً اگر صاحب آن کسب‌و‌کار را بشناسند.

در توییتر با اکانت شخصی خودم از حجرک و اتفاقات جالب پشت پرده حرف می‌زنم و این باعث شده نوعی داستان‌سرایی به وجود بیاید. تعداد زیادی از کسانی که اکانت شخصی من را دنبال می‌کنند، بعد از خواندن ماجراهای مختلف سایت، به خریدار وفادار ما تبدیل شدند.

در توییتر باید خیلی سریع عمل کرد و از جوی که ایجاد شده و توییت‌های مورد توجه در جهت شناساندن کسب‌و‌کار استفاده کرد. اگر بخواهید دیر واکنش نشان بدهید، تأثیری نخواهد داشت. ما بعضی توییت‌هایی که در آن‌ها از محصولاتمان صحبت شده کوت می‌کنیم و مثلاً می‌گوییم که ما این محصول را داریم یا راجع به آن توضیحی می‌دهیم.

تجربۀ جالب در توییتر

دو سه روزی بحث تایم‌لاین، شکلات هوبی بود و کاربرها همدیگر را کوت می‌کردن و از خاطراتی که در کودکی با این شکلات نوستالژیک داشتند می‌گفتند. کاربر پرفالوئری نوشت که من در کودکی این شکلات را نخوردم، چون گرون بود و الان هم که بزرگ شدم آن حس را برایم ندارد که بخرم و بخورم. من سریع به او پیام دادم و با هماهنگی، یک جعبه شکلات هوبی برایش فرستادم. ایشان هم عکس گرفتند و پست کردند. این قضیه خیلی احساسات‌برانگیز بود و فالوئر و فروش برای ما آورد. حتی هنوز هم گاهی برای فروش‌هایی که از توییتر می‌آید، شکلات هوبی می‌گذاریم.

تجربه درمورد جواب‌دادن به کامنت‌های شکایت‌آمیز

وقتی مشتری در کامنت اینستاگرام یا توییتر یا حتی صفحۀ شخصی خودش در این دو شبکه از ما شکایت می‌کند، خیلی محترمانه جواب می‌دهیم و سعی می‌کنیم موضوع را به دایرکت ببریم و بحث را آنجا ادامه بدهیم.

این نوشتۀ من، انوشه لطفی، برای الفدالپ بود. ارتباط بیشتر با من: Twitter و Linkedin

ژان پل سارتر می‌گوید:

هیچ‌چیز در جهان اهمیت نمی‌یابد، مگر به‌واسطۀ فضیلتی که آفریننده‌اش برای آن قائل می‌شود.

جدایی اصولاً جزو سخت‌ترین لحظات زندگی ماست، چیزی که به‌ناچار بارها و بارها با آن مواجه خواهیم شد؛ بعضی وقت‌ها به اختیار خودمان و خیلی از مواقع به اجبار. اما حقیقت این است که اتفاق جدایی همیشه همراه ما خواهد بود و به لحاظ فرهنگی و یا ژنتیکی، جدایی اغلب برای ما بار منفی دارد. جدایی از رابطه،‌ جدایی از خانواده، جدایی از شهر و کشور، جدایی از عزیزان، و درنهایت مرگ، همه و همه تلخ و غمگین هستند.

اما جدایی می‌تواند این‌قدر هم غمگین و تلخ  نباشد، یا حداقل در کنار تلخی‌هایش خوبی‌هایی هم دارد که می‌توان دید.

در فیلم رؤیاها (Dreams) ساختۀ آکیرا کوروساوا، پسری وارد روستایی می‌شود که مردم آن در حال آماده‌شدن برای مراسم تدفین یکی از اهالی روستا هستند. البته نه از آن جنس مراسمی که ما تا امروز تجربه‌کرده‌ایم، بلکه این مراسم همراه با جشن و پایکوبی است! وقتی دلیلش را جویا می‌شود، پیرمرد روستا می‌گوید که این فرد زندگی خوب و پرتلاشی داشته و شایسته است که ما برای رفتنش جشن بگیریم.

یکی از این جدایی‌ها که به احتمال زیاد با آن مواجه شده‌اید یا خواهید شد، جدایی از شرکت و همکاران است. بدون تعارف، خیلی از شرکت‌ها برای رفتن شما جشنی نمی‌گیرند و یا حتی ممکن است جدایی شما سرشار از دلخوری‌ها و درگیری‌ها باشد. اما این دهکدۀ جهانی اینترنت می‌تواند همان روستای فیلم رؤیاها باشد. به‌خصوص لینکدین که آدم‌ها در این اتفاق همزادپنداری زیادی با شما خواهند کرد و احتمالاً شما را  بدرقۀ خوبی می‌کنند.

چه دلیلی دارد که جدایی از شرکت را در لینکدین اعلام کنید؟

این موضوع بیشتر به شخصیت و شرایط شما بستگی دارد. شاید شما از آن دسته آدم‌هایی هستید که ترجیح می‌دهید کار خود را در سکوت ادامه دهید و یا به هر دلیل دیگری به اعلام خداحافظی علاقه نداشته باشید. اما به‌طور‌کلی این اعلان، مزایای ارزشمندی دارد که از لحاظ روحی و مسیر شغلی فرصت‌های خوبی را برای شما فراهم خواهد کرد، به شرط آنکه اصولی را در آن رعایت کنید. اجازه دهید قبل از بیان این اصول، کمی از مزایا و فرصت‌های این کار را بیان کنم.

• ارزش‌قائل‌شدن برای زحمت خود

اگرچه معتقدم ارزش اصلی یک کار خوب باید در درون ما شکل بگیرد، اما قدرت بقیۀ آدم‌ها در ایجاد این حس را دست‌کم نگیرید. البته توقع نداشته باشید آدم‌ها به‌طور خودجوش شروع به تحسین شما کنند. واقعیت این است که این خود شما هستید که باید در این دنیای شلوغ، خودتان را در معرض دید آن‌ها قرار دهید. به قول ژان پل سارتر:

«هیچ‌چیز در جهان اهمیت نمی‌یابد، مگر به‌واسطۀ فضیلتی که آفریننده‌اش برای آن قائل می‌شود.»

• گسترش شبکۀ ارتباطی

شما این امکان را دارید که دستاوردهای خود را با هزاران آدم به اشتراک بگذارید، پس چرا از فرصت آشنایی صدها آدم حرفه‌ای با توانایی‌هایتان صرف‌نظر کنید؟ پست خداحافظی من از دیوار در لینکدین بیشتر از ۲۸هزار بار دیده شد و شبکۀ شغلی من در لینکدین، یک‌شبه چند صد نفر گسترش پیدا کرد.

این گونه از پست‌ها عموماً توجه زیادی را به خودشان جلب می‌کنند. مثلاً پست جداشدن نیما از مو تن رو هم با استقبال خیلی خوبی روبه‌رو شد. گویا آدم‌ها با لحظات احساسی و در‌عین‌حال حرفه‌ای شما همراه خواهند شد و این فرصتی خوب است تا حال و هوای روستای فیلم رؤیاها را بیشتر درک کنید.

• دریافت پیشنهادهای کاری بیشتر

شما با بیان اعلان خداحافظی، به‌طور ویژه‌ای نظر کارفرماهای مختلف را به خودتان جلب می‌کنید و احتمالاً پیشنهادهای کاری خوبی به شما داده خواهد شد. نزدیک به ۲۵ پیشنهاد شغلی در دایرکت لینکدین طی یک هفته برای من فرستاده شد. بدون شک لینکدین یکی از مهم‌ترین منابع کارفرماها برای جذب نیرو است و این پست مثل یک بیلبورد تبلیغاتی برای شما عمل خواهد کرد تا نظر آن‌ها را جلب کنید.

• جلوگیری از شایعات احتمالی در آینده

جدایی شما از یک شرکت ممکن است با حاشیه‌هایی همراه باشد؛ مثلاً اینکه دستاوردهای شما بعد از مدتی فراموش شود، کسی سعی کند آن‌ها را به نام خودش ثبت کند، و یا حتی شما را مقصر مشکلات آیندۀ شرکت بدانند. اگر پست شما صادقانه و موثق باشد، احتمال وقوع این اتفاق کمتر خواهد شد.

اگر تا اینجا به ایجاد چنین پستی علاقه‌مند شدید، همراه من باشید تا در ادامه دربارۀ نکات فنی و کلیدی چنین پستی صحبت کنیم.

نکات کلیدی خداحافظی از شغل در لینکدین

قبل از انتشار مطلبی از جدایی، حتماً با شرکت و همکاران خود خداحافظی کنید. این یک اشتباه در دنیای حرفه‌ای است که قبل از صحبت با شرکت فعلی، پست یا مطلب خداحافظی را با سایر افراد به اشتراک بگذارید.

مطمئن باشید خداحافظی با یک شرکت پایان همه‌چیز نیست. در هر صورت، شما طی مدت همکاری، شبکۀ ارتباطی عمیقی با افراد آن سازمان برقرار کرده‌اید و نباید تمامی پل‌های پشت سر را خراب کنید. حتی اگر این شرکت با شما ناعادلانه برخورد کرده باشد، باز هم ممکن است رفتار حرفه‌ای شما فرصت‌های مناسبی را در آینده برای شما ایجاد کند.

حالا که به همکاران و افراد شرکت جدایی خود را اطلاع داده‌اید، وقت آن است که یک پست جذاب خداحافظی آماده کنید. در ادامه برخی از نکات مهم برای نوشتن این پست را بررسی می‌کنیم.

1. خیلی به بیان مشکلات نپردازید.

لازم نیست که تمامی جزئیات و دلایل جدایی شما بیان شود. بهتر است بدانید که این پست را با چه هدفی منتشر می‌کنید. این پست قرار است به شما کمک کند تا شبکۀ ارتباطی و فرصت‌های بیشتر و بهتری را پیدا کنید. مطمئن باشید بدگویی از شرکت فعلی، می‌تواند حس اعتماد بقیه به شما را نیز تحت‌تأثیر قرار دهد. درواقع، هیچ مجموعه و شرکتی بدون مشکل نیست، بنابراین اگر هدف پست شما القای حس مثبت و تمرکز بر توانایی‌های خودتان باشد، نتیجۀ بهتری خواهید گرفت.

2. دستاوردهای خودتان را شفاف بگویید.

این بخش یکی از قسمت‌های مهم این پست است که می‌تواند فرصت‌های کاری مناسبی را برای شما ایجاد کند. قرار نیست اغراق کنید و یا خودتان را دست‌کم بگیرید، درعوض سعی کنید واقع‌بینانه دستاوردهای خودتان را بیان کنید.

حتماً از قبل مطمئن شوید که بیان دستاوردها باعث افشای اطلاعات محرمانۀ شرکت نشود؛ مثلاً بهتر است به‌جای استفاده از اعداد، از درصدها استفاده کنید. به‌جای اینکه بگویید درآمد ماهانۀ شرکت را ۱۰۰میلیون تومان افزایش دادید، بگویید رشد ۴۰درصدی درآمد ماهانۀ شرکت.

اگر در کار خودتان نمی‌توانید چنین اعدادی را بیان کنید، به فرایندهایی که انجام داده‌اید اشاره کنید. مثلاً سه سال مدیریت تیم فروش، همکاری در پروژۀ موفق x، طراحی و ایجاد ساختار مدیریت تسک‌ها با روش x و یا هر دستاورد دیگری که فکر می‌کنید ارزش بیان دارد.

3. از همکاران و مجموعۀ فعلی خود در صورت امکان به‌طور مثبت یاد کنید.

اگر از مجموعۀ فعلی خود دل پری ندارید، حتماً از همکاران و مجموعۀ فعلی قدردانی کنید. اما اگر واقعاً دلخور هستید، لازم نیست دروغ بگویید یا خیلی کلیشه‌ای از مزایای شرکت و همکاران تمجید کنید. اتفاقاً اگر این شرکت را مناسب همکاری برای بقیه نمی‌بینید، از این مرحله گذر کنید و یا فقط از همکاران موردنظر خودتان تشکر کنید.

4. دریافت چند توصیه‌نامه

در نظر داشته باشید بیان مثبت و قدردانی شما از همکاران فعلی این فرصت را به شما خواهد تا توصیه‌نامه‌های (ریکامندیشن‌های) مناسبی از آن‌ها بگیرید. حتی خودتان می‌توانید پیش‌دستی کنید و برای تعدادی از همکاران خود توصیه‌نامه بنویسید و یا مهارت‌های آن‌ها را در لینکدین تأیید کنید. احتمالاً با درخواست از آن‌ها می‌توانید چندین توصیه‌نامۀ خوب بگیرید. چه چیزی ارزشمندتر از اینکه همکارانتان شما را به خاطر دستاوردهایتان تأیید کنند؟ اصلاً این فرصت را از دست ندهید.

سخن پایانی

هر جدایی و پایانی نقطۀ شروع مسیر دیگری است و این مسیرها، درمجموع، تاریخچه و هویت زندگی ما را تشکیل می‌دهند. در این بین بخش مهمی از بهترین سال‌های عمرمان در کنار شرکت‌ها و همکاران می‌گذرد و فکر می‌کنم همۀ ما در انتها لیاقت یک جشن خداحافظی را داریم تا دستاوردهایمان مثل یک آلبوم ثبت شود و به آن افتخار کنیم، و چه جایی بهتر از لینکدین.

این چند خط، نظر و تجربۀ شخصی من از دوران کاری ۱۰ساله‌ام بود و مطمئنم دیدگاه جهان‌شمولی نیست. برای همین خوشحال می‌شوم نظر و تجربۀ خودتان را با من در میان بگذارید. به قول بیلی وایلدر (Billy Wilder) فقید: «من یک نویسنده‌ام، اما خب هیچ‌کسی کامل نیست.»

این نوشتۀ من، پیمان خلیلی، برای الفدالپ بود. ارتباط بیشتر با من: Twitter و Linkedin

آیا تا‌به‌حال فکر کرده‌اید که با استفاده از یک تفنگ، مک‌بوکی را خراب کنید؟ یا عروسکی را زیر فشار دستگاه‌های پرس هیدرولیک قرار دهید؟ اینترنت میزبان پدیده‌ای فرهنگی است که منحصراً نمایندۀ زمان ما و امروز است: ویدئوهای تخریب. ویدئوهایی که در آن هرآنچه در دسترس باشد، به اشکال مختلف مورد تخریب قرار می‌گیرد و این، شکلی جدید از سرگرمی است. سؤالی که مطرح می‌شود این است که چرا؟ چرا باید از این ویدئوها لذت ببریم؟ در این بلاگ‌پست قصد داریم به این سؤال پاسخ دهیم.

ویدئوی پرس هیدرولیکی چیست؟

ویدئوهای پرس هیدرولیکی با تلاش‌های کانال یوتیوب «Hydraulic Press Channel» به شهرت جهانی دست پیدا کردند. این کانال یوتیوب توسط لری ووهِنسیلتای فنلاندی ساخته شد. لری عنوان کرده که پس از تماشای یک‌سری ویدئوهای مشابه درزمینۀ تخریب اجسام، تصمیم به راه‌اندازی این کانال گرفته است. این کانال در اکتبر ۲۰۱۵ راه‌اندازی شده و تا به امروز بیش از ۲میلیون سابسکرایبر (Subscriber) جمع‌آوری کرده است. فرمول ویدئوهای لری ساده، اما مؤثر است. یک شیء زیر دستگاه پرس هیدرولیک آن‌قدر تحت فشار قرار می‌گیرد تا نابود شود.

این ویدئوها که معمولاً بیشتر از ۵ دقیقه نیستند، با یک توضیح مختصر دربارۀ شیئی که قرار است نابود شود، آغاز می‌شوند و سپس فشار ۱۰۰ تنی کار خودش را انجام می‌دهد. پس از راه‌اندازی این کانال، کانال‌های دیگری با محوریت تخریب اشیا در یوتیوب راه‌اندازی شدند؛ از ریختن مس مذاب روی اشیا گرفته تا نصف‌کردن‌ آن‌ها و تخریب‌شان با استفاده از گلوله و تفنگ.

چرا از دیدن این ویدئوها لذت می‌بریم؟

ویدئوهایی از این دست، بیشتر حس تخریب ما را برمی‌انگیزند. گزارشی تحت عنوان «Journal Of Nonverbal Behavior» بر این باور است که عدم قطعیت در نحوۀ تخریب اجسام، باعث لذت‌بخش‌شدن تخریب‌شان می‌شود. به عبارت دیگر، اگر راجب نحوۀ خراب‌شدن یک جسم نظر قطعی نداشته باشیم، از دیدن ویدئوهای تخریب آن لذت بیشتری می‌بریم. کانال Hydraulic Press نیز با این هدف عدم قطعیت راه‌اندازی شده است. خیلی از اشیا و اجسامی که تحت فشارِ این دستگاه قرار می‌گیرند، تا به امروز تخریب نشده‌اند، یا حداقل تخریب‌شان ضبط و به شکل جهانی منتشر نشده ‌است. هرکسی به سبک و سیاق خودش از دیدن چنین ویدئوهایی لذت می‌برد؛ همان‌طور‌ که در بچگی دوست داشتیم اسباب‌بازی‌هایمان را خراب کنیم، میلی که همواره در ذات بشر است.

در آخر

جواب سؤالمان چندان هم پیچیده نیست. ما دوست داریم چیزهایی را ببینیم که طبیعی نیستند؛ کارهایی که نباید انجام شوند، ولی به نحوی انجام می‌شوند و این لذت‌بخش است. هدف تمامی این ویدئوها سرگرمی است.