آندراس آراتو (András Arató)، میم پیرمردی که صاحب لبخند به‌ظاهر غمگینی است، سوژۀ این روزهای توییتر و اینستاگرام و… شده است. این روزها بارها شاهد تصاویرش در شبکه‌های اجتماعی بوده‌ایم؛ تصاویری که غالباً دارای نوشته‌هایی است که اشارۀ مستقیم به مسائل روز جامعه دارد و این نوشته‌ها همراه با کنایه‌های جذابی است که بین کاربران فضای مجازی دست‌به‌دست می‌شود.

آندراس ایستوان آراتو، مهندس برق بازنشسته در کشور مجارستان است. کاربران فضای مجازی آندراس را بیشتر به خاطر تبدیل‌شدن به نوعی الگوی رفتاری اینترنتی می‌شناسند. میم پیرمرد این روزهای دنیای اینترنت، به دلیل حالت کلی صورت و لبخندی که ظاهری جعلی دارد، در میان کاربران به «Hide the Pain Harold» (غمت را پنهان کن هارولد) معروف شده است.

در این مقاله سعی داریم تا بدانیم این پیرمرد جذاب و خوش‌لباس مجارستانی کیست و چه می‌کند و چگونه میم پیرمرد مشهور شبکه‌های اجتماعی شده است. اگر شما هم دوست دارید تا این میم پیرمرد را بیشتر بشناسید، با ما در این مقاله همراه باشید.

میم پیرمرد؛ از مهندسی برق تا اینفلوئنسری

همۀ ما می‌توانیم در فضای مجازی به‌راحتی و به‌سرعت به میم تبدیل شویم. کافی است در یک برنامۀ تلویزیونی حضور داشته باشیم یا در صحنه‌ای از یک فیلم بازی کنیم یا حتی عکس ناجور یا خنده‌داری از ما در فضای مجازی پخش شود.

میم پیرمرد این روزهای دنیای مجازی داستانی مشابه دارد. او متولد ۱۱ژوئیه۱۹۴۵ در مجارستان است. مهندس برق بازنشسته‌ای است که در سال ۱۹۶۹ از دانشگاه فناوری و اقتصاد بوداپست، دانشکدۀ مهندسی برق، فارغ‌التحصیل شده است. جالب است بدانید که میم پیرمرد پس از بازنشستگی، به‌مدت پنج سال به‌عنوان دی‌جی در یک ایستگاه رادیویی محلی کار کرده است. دست روزگار او را با لبخند خاصش و عکس‌هایی که حاصل عکاسیِ عکاس معروفی است، به چهرۀ مشهور این روزهای فضای مجازی تبدیل کرد.

هنگامی که آراتو، میم پیرمرد فضای مجازی، از سفرهایش عکس می‌گرفت و آن‌ها را در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌کرد، نه‌تنها دوستانش عکس‌های او را می‌دیدند، بلکه یک عکاس حرفه‌ای نیز  او را دنبال می‌کرد. تا اینکه با او تماس گرفت و گفت که به دنبال یک مدل است و به او پیشنهاد عکس‌برداری داد. آراتو این پیشنهاد را پذیرفت و عکاس چند عکس گرفت که هم او و هم آراتو دوست داشتند. بعد از آن، میم پیرمرد برای عکس‌برداری‌های بیشتری دعوت شد و بیش از صد عکس سهام از او ساخته شد و او موافقت کرد که عکس‌ها برای این منظور استفاده شوند و این توافق بین آن‌ها اتفاق افتاد.

آندراس آراتو؛ میم پیرمرد واقعی شبکه‌های اجتماعی

آراتو بعد از مدتی تصاویر خودش را در گوگل جست‌وجو کرد و عکس‌هایی را از خود به‌عنوان یک پزشک مشاهده کرد که در صفحۀ اصلی یک بیمارستان بود. چند ماه بعد، او دوباره عکس‌هایش را در گوگل جست‌وجو کرد و عکس‌های بیشتری از خودش را کشف کرد. در یکی از این عکس‌ها روی چهره‌اش کوه راشمور چسبانده شده بود. این اولین گام‌های حضور میم پیرمرد در اینترنت بود.

اوایل آراتو از اینکه مردم متن خنده‌دار به عکس‌هایش اضافه می‌کردند ناراضی بود و دائماً می‌گفت که واقعاً «یک آدم خنده‌دار» نیست. ولی بعداً آراتو، میم پیرمرد فضای مجازی، یادش آمد که در زمان تحصیلش نیز کارهای مشابهی را انجام داده است؛ مانند نقاشی روی کتاب‌های شاعر مجارستانی‌، یانوس آرانی (Janos Arany)، که او را شبیه یک دزد دریایی نقاشی کرده بود.

او می‌دانست که بستن یکی از صفحات وبی که عکس‌های او را منتشر می‌کند، کافی نخواهد بود؛ زیرا محتوای میم می‌تواند به‌زودی دوباره بازنشر شود. بنابراین، پس از شش سال، از زمانی که این داستان شروع شده بود، وضعیت میم خود را پذیرفت؛ ولی باز هم امیدوار بود که همه عکس‌های او را فراموش کنند و دوباره از آن‌ها استفاده نکنند؛ اما این اتفاق نیفتاد. در ابتدا، فقط کاربران اینترنت در ایالات‌متحده عکس‌های او را ارسال می‌کردند، ولی بعداً عکس‌های میم پیرمرد در اروپا و بعد در بقیۀ جهان، به‌صورت همه‌گیر منتشر شد.

میم پیرمرد؛ هارولدی که غمش را پنهان کرد

عکاس مشهوری که از میم پیرمرد عکاسی کرده است، عکس‌هایی در طیف وسیعی از ظواهر متفاوت در مشاغل مختلف از آراتو گرفته است. مجموع این عکس‌ها به‌شکلی است که به نظر می‌رسد در همۀ حرفه‌ها استاد است و بسیار هیجان‌زده است. درواقع، او در عکس‌هایش لباس‌های متفاوتی از مشاغل مختلف را پوشیده است که او را شبیه استادان همه‌فن‌حریف کرده است.

اما نام مستعار آراتو برای این است که لبخندهای او در عکس‌هایش شبیه زمانی است که شما با دندان‌قروچه لبخند می‌زنید. آدم را درست یاد زمانی می‌اندازد که با والدین خود درگیر می‌شوید و دقیقاً در همان لحظه‌ای که شما از عصبانیت داغ کرده‌اید، کسی می‌خواهد از شما عکس شاد بگیرد.

وقتی میم‌بودن در ذاتت باشد

در روزهای قبل، آراتو در صفحۀ فیس‌بوکش، عکس سیاه و سفیدی از زمان اعزام به خدمت در ارتش مجارستان در دوران جوانی‌اش، منتشر کرد. اگر میم‌های اینترنتی در آن زمان وجود داشتند، ممکن بود خیلی زودتر به محبوبیت بین‌المللی می‌رسید؛ زیرا ویژگی‌های خاص مرتبط با چهرۀ او از قبل وجود داشته است.

آراتو در عنوان عکسی که در فیس‌بوک منتشر کرده بود، نوشت: «قبل از الگوی رفتاری… چه کسی این عکس را به یاد می‌آورد؟»

هوادارانش هم پس از انتشار این عکس، شروع به ساخت الگوهای جدیدی از میم کردند؛ آنچه در عکس‌ها به نظر می‌رسد این است که او با لبخند اجباری مشکلات خود را پوشانده است.

به‌طور مثال، نظرهای یکی از هواداران میم پیرمرد در زیر عکسش: «هنگامی که شما فقط از مأموریت سه‌ساله برای دیدار با کودک دوماهۀ خود بازگشتید.» یا نظر یک نفر دیگر از آن‌ها این بود: «هنگامی که دولت شما را مجبور به ورود به ارتش می‌کند.» یکی دیگر از هوادارانش در فیس‌بوک نیز چنین نوشت: «وقتی که آغاز درد است.»

حرف آخر

هرآنچه بر میم پیرمرد یا آندراس آراتو گذشته است، او را تبدیل به یک الگوی رفتاری یا زبان مشترک کاربران در فضای مجازی در سراسر جهان کرده است که از این تصاویر برای بیان حرف‌هایشان همراه با طنز تلخ استفاده می‌کنند.

بسیاری از هوادارانش در آوریل ۲۰۲۱، با ابتلای وی به کوید نگران سلامتی آراتو شدند، اما خوشبختانه او در پایان ماه خبر سلامتی‌اش را به دوستدارانش داد وگفت بهبود یافته و هر روز بهتر می‌شود.

در جدیدترین عکس او در شبکۀ اینستاگرامی‌اش با عنوان Hide the Pain Harold، کاربران ایرانی شبکۀ اینستاگرام، کامنت‌های جالبی به فارسی نوشته‌اند که با اخبار داغ انتخاباتی این روزهای ایران بی‌ارتباط نیست.

معرفی کسب‌و‌کار یکی از مراحل مهم در مسیر پیشرفت و رشد آن است که به آگاهی و خلاقیت فراوان نیاز دارد. شبکه‌های اجتماعی یکی از مهم‌ترین کانال‌های معرفی کسب‌و‌کار در جهان مدرن هستند که برای استفاده از آن‌ها لازم است قواعد و ویژگی‌های هر‌کدام را بدانیم. داشتن حساب کاربری در شبکه‌های اجتماعی برای یک کسب‌و‌کار همانند داشتن مغازه‌های متعدد در سر‌ا‍‌سر دنیاست؛ با این تفاوت که در ازای داشتن حساب کاربری، نیازی به پرداخت مالیات و اجاره نیست.

طبق آمار رسمی ذکرشده، حدود ۸۱درصد از مردم ساکن در ایالات‌متحده، دارای حداقل یک شبکۀ اجتماعی هستند. اگر این آمار را به سایر کشور‌ها تعمیم دهیم، می‌توان گفت که تعداد زیادی از جمعیت هر کشور در شبکه‌های اجتماعی حضور و فعالیت دارند. همین مسئله سبب محبوبیت شبکه‌های اجتماعی در میان کارفر‌ما‌ها و داشتن حداقل دو شبکۀ اجتماعی برای هر کسب‌و‌کاری شده است.

در ادامۀ این مقاله ویژگی‌ها و خصوصیات چندین شبکۀ اجتماعی مشهور مثل اینستاگرام، توییتر، فیس‌‌بوک و… گفته شده که شما با استفاده از آن می‌توانید شبکۀ اجتماعی مناسب کسب‌و‌کار خود را انتخاب کنید.

شبکه‌های اجتماعی چه نقشی در رونق کسب‌و‌کار ایفا می‌کنند؟

امروزه در تمام دنیا افراد زیادی هستند که شبکه‌های اجتماعی را به‌عنوان بخشی مهم از زندگی خود انتخاب کرده‌اند. بنابر‌این می‌توان گفت با کمک شبکه‌های اجتماعی شما با خیل عظیمی از مشتری در کل دنیا طرف هستید. علاوه بر این موضوع، سرعت رشد مشتری از طریق معرفی‌ توسط مشتری‌های قبلی نیز در شبکه‌های اجتماعی بیشتر است.

فرض کنید دوست شما از مغازه‌ای در غرب شهر خرید کرده و شما ساکن شرق آن شهر هستید. حتی اگر دوست شما از خدمات و محصولات آن مغازه خیلی راضی باشد، احتمال خرید شما به دلیل مسافت طولانی بین منزل و مغازه، کم است. اما اگر این اتفاق هنگام یک خرید آنلاین رخ بدهد، شما به‌راحتی می‌توانید آدرس اکانت فروشگاه را از دوست خود گرفته و از آن خرید کنید.

یکی دیگر از مزیت‌های مهم استفاده از شبکه‌های اجتماعی برای کسب‌و‌کار، صرف انرژی کمتر برای بازار‌یابی است. فروشنده‌ای را تصور کنید که هر روز لازم است چندین بار اطلاعات مربوط به محصولات را به مشتری توضیح داده یا بسته‌بندی آن‌ها را باز کند. این شرایط انرژی زیادی را از او گرفته و ممکن است همین مسئله باعث بازدهی کم او در ساعات پایانی کار باشد.

شبکه‌های اجتماعی این فرصت را فراهم کرده‌اند تا شما توضیحات هر محصول را یک بار بیان کرده و منتشر کنید. این کار سبب می‌شود تا مشتری هر لحظه به مشخصات محصول موردنظر خود دسترسی داشته و بتواند با مقایسۀ محصولات، بهترین انتخاب را داشته باشد. البته باید بدانید که وجود این مزیت نباید شما را از امر مهم پاسخ‌گویی به مشتری و پشتیبانی خرید غافل کند.

کدام شبکۀ اجتماعی مناسب کسب‌و‌کار من است؟

برای پیداکردن بهترین شبکۀ اجتماعی مناسب کسب‌و‌کار خود لازم است که چند مورد را بررسی کنید. ابتدا مشخص کنید که چه هدفی برای ایجاد یک صفحه در شبکه‌های اجتماعی دارید. آیا این کار فقط برای معرفی کسب‌و‌کار است یا شامل فروش آنلاین هم می‌شود؟

پس از مشخص‌شدن پاسخ سؤال قبل، باید بررسی کنید که نوع مناسب حضور شما در شبکه‌های اجتماعی به چه صورت است. برای مثال می‌خواهید با یک عکس کسب‌و‌کار خود را معرفی کنید یا نیاز به انتشار ویدئوی تبلیغاتی برای کسب‌و‌کار خود دارید.

سپس در این مورد فکر کنید که ظرفیت حضور شما در شبکه‌های اجتماعی چقدر است. برای مثال، از خود بپرسید چقدر زمان را می‌توانید برای شبکه‌های اجتماعی صرف کنید. همچنین از خود بپرسید که می‌خواهید این کار را به‌تنهایی انجام دهید یا با کمک چند نیروی متخصص. پاسخ به این سؤال مشخص خواهد کرد که شما در چند شبکۀ اجتماعی می‌توانید حضور داشته باشید. درمجموع، بهتر است یک شبکۀ اجتماعی را انتخاب کرده و فعالیت خوبی در آن داشته باشید، تا اینکه چندین صفحه در برنامه‌های مختلف داشته باشید و به آن‌ها رسیدگی نکنید.

تعدادی از شبکه‌های اجتماعی مناسب کسب‌و‌کار که در کشور ما نیز شناخته‌شده هستند، براساس پر‌طرف‌داربودن عبارت‌اند از:

• اینستاگرام (Instagram)
• توییتر (Twitter)
• لینکدین (Linkedin)
• فیس‌بوک (Facebook)
• یوتیوب (YouTube)
• پینترست (Pinterest)
• تلگرام (Telegram Messenger)

چطور باید بهترین شبکۀ اجتماعی را انتخاب کنیم؟

پیش از اینکه شبکۀ اجتماعی مناسب کسب‌و‌کار خود را انتخاب کنید، لازم است با ویژگی هرکدام از شبکه‌های اجتماعی آشنا شوید.

• اینستاگرام (Instagram): اینستاگرام شبکه‌ای اجتماعی است که فعالیت در آن برپایۀ انتشار عکس و فیلم است. استفاده از متن نیز در این شبکۀ اجتماعی امکان‌پذیر است؛ اما نباید از متن‌های طولانی و سخت استفاده کرد. امروزه اینستاگرام الگوریتم‌هایی را برای فعالیت داخل این شبکۀ اجتماعی تعیین کرده که توجه به آن بسیار ضروری است. اگر فروش محصولات شما به کمک عکس صورت می‌گیرد، این شبکۀ اجتماعی مناسب‌ترین بستر برای معرفی کسب‌و‌کار شماست.
• توییتر (Twitter): برای فعالیت در توییتر لازم است از متن‌های کوتاه ولی تأثیر‌گذار استفاده کنید. مزیت این شبکۀ اجتماعی، سواربودن بر موج اخبار و مسائل روز دنیاست که شما می‌توانید با استفاده از خلاقیت خود، از این مورد در جهت معرفی کسب‌و‌کار استفاده کنید. اکثر برند‌های مشهور دنیا از توییتر به‌عنوان کانال خدمات مشتری استفاده کرده و اخبار مهم مربوط به برند و محصولات خود را در آن منتشر می‌کنند.
• لینکدین (Linkedin): اگر می‌خواهید با کسب‌و‌کار‌های مختلف ارتباط بر‌قرار کرده و با آن‌ها همکاری داشته باشید، شبکۀ اجتماعی لینکدین بهترین گزینه برای انجام این کار است. این شبکۀ اجتماعی مبنای ارتباطی داشته و فعالیت در آن به‌صورت متنی، تصویری و ویدئویی است. برای یافتن نیروی کار متخصص نیز استفاده از این شبکۀ اجتماعی توصیه می‌گردد.
• فیس‌بوک (Facebook): فیس‌بوک بزرگ‌ترین شبکۀ اجتماعی در دنیاست که کاربران بسیار زیادی دارد. فعالیت در این شبکۀ اجتماعی با انتشار متن، عکس، فیلم و پخش زنده صورت گرفته و به دلیل همین تنوع، برای معرفی کسب‌و‌کار بسیار مناسب است. این شبکۀ اجتماعی نیز شامل الگوریتم‌های متفاوتی است که لازم است پیش از شروع فعالیت از آن آگاه باشید. توجه داشته باشید که اکثر کاربران، این شبکۀ اجتماعی را از طریق تلفن همراه خود دنبال می‌کنند. به همین دلیل، محتوای منتشرشده توسط شما نیز ‌باید قالبی متناسب با تلفن همراه داشته باشد تا بهتر دیده شود.
• یوتیوب (YouTube): اگر محتوای مورد نیاز برای معرفی کسب‌و‌کار شما به‌صورت ویدئو است، شبکۀ اجتماعی یوتیوب می‌تواند بهترین گزینه برای شما باشد. نمونۀ داخلی این شبکۀ اجتماعی، آپارات بوده که دسترسی به آن در کشور ما آسان‌تر است.
• پینترست (Pinterest): فعالیت در شبکۀ اجتماعی پینترست بیشتر برپایۀ عکس است و به همین دلیل، برای معرفی کسب‌و‌کار‌هایی که نیازمند توضیح تصویری برای محصولاتشان هستند، مناسب است. جالب است بدانید که تأثیر‌گذاری محتوای تصویری از سایر موارد بیشتر بوده و همین موضوع دلیل اهمیت انتشار تصویر خوب برای معرفی یک کسب‌و‌کار است.
• تلگرام (Telegram Messenger): برای حضور در تلگرام لازم است یک کانال یا گروه با نام کسب‌و‌کار خود داشته باشید و در آن محصولات و خدمات خود را معرفی کنید. علاوه بر این، شما باید فعالیت زیادی در گروه‌های دیگر داشته باشید تا کسب‌و‌کار شما شناخته شود. برای گرفتن نتیجۀ بهتر می‌توانید با پرداخت هزینه، کسب‌و‌کار خود را در کانال‌‌ها یا گروه‌های پر‌مخاطب تبلیغ کنید. فعالیت در تلگرام به‌صورت انتشار عکس، فایل، متن، فیلم و صداست که باید متناسب با کسب‌و‌کار شما به‌صورت خلاقانه طراحی شود.

جمع‌بندی

استفاده از شبکه‌های اجتماعی برای معرفی کسب‌و‌کار، یکی از مواردی است که به رونق کار شما کمک خواهد کرد. انتخاب شبکۀ اجتماعی مناسب برای کسب‌و‌کار باید آگاهانه بوده و با توجه به خصوصیات هرکدام از شبکه‌های اجتماعی صورت بگیرد.

من در این مقاله سعی کردم تا با بر‌شمردن ویژگی‌های شبکه‌های اجتماعی مختلف، راه پیش روی شما برای انتخاب هر‌کدام را هموار‌تر کنم. لازم است بدانید که موارد گفته‌شده در این محتوا، تنها شبکه‌های اجتماعی موجود در دنیا نبوده و فقط مهم‌ترین آن‌ها توضیح داده شده است.

اصطلاح سرمایه‌های اجتماعی (Social capital) در دهۀ گذشته بسیار رایج گشته و این در حالی است که بیش از یک قرن است که این عبارت وجود دارد. در کتابی که در سال ۱۹۱۶ در ایالات‌متحده به قلم لیدا حنیفان (L.J.Hanifan) به چاپ رسید، به عبارت سرمایه‌های اجتماعی با این تعریف اشاره شده است: «آن‌هایی که قابل لمس هستند، دارایی [که] بیشتر اوقات در زندگی روزمرۀ مردم دیده می‌شود: مثل حسن‌نیت، معاشرت، همدردی و روابط اجتماعی که در بین افراد و خانواده‌هایی که یک واحد اجتماعی را تشکیل می‌دهند، وجود دارد.»

درحقیقت، با وجود سادگی ظاهری این اصطلاح، ارائۀ تعریفی مشترک که همه را راضی کند، دشوار است. می‌توانیم به این شکل به آن نگاه کنیم که سرمایۀ اجتماعی عبارت است از پیوندها، ارزش‌ها و درک مشترک در جامعه‌ای که افراد و گروه‌ها را قادر می‌سازد به یکدیگر اعتماد کنند.

در این مقاله سعی شده است تا با نگاهی عمیق‌تر به تعریف سرمایه‌های اجتماعی، انواع آن و تأثیر آن بر اجتماع پرداخته شود. برای دانستن این‌ها و بسیاری دیگر، همراه باشید.

سرمایۀ اجتماعی چیست؟

سرمایۀ اجتماعی یعنی شبکه‌ای متشکل از روابط بین افرادی که در یک جامعۀ خاص زندگی و کار می‌کنند و این شبکه جامعه را قادر می‌سازد تا به‌صورت مؤثری عمل کند.

رابرت پاتنام (Robert D.Putnam) کتابی با عنوان بولینگ به‌تنهایی (Bowling alone) منتشر کرده است که پرفروش‌ترین کتاب در سال ۲۰۰۰ شناخته می‌شود. پاتنام در این کتاب به تعریف جالبی از سرمایۀ اجتماعی می‌پردازد. او این‌گونه استدلال می‌کند که آمریکایی‌ها در‌حالی‌که ثروتمندتر شده‌اند، احساس اجتماعی‌شان پژمرده شده است. شهرها و حومه‌های سنتی جای خود را به «شهرهای حاشیه‌ای» و مکان‌های گسترده و ناشناس که مردم در آن حضور دارند، داده‌اند. زندگی مردم فقط شامل «بخواب و کارکن و کار دیگری انجام نده»، شده‌ است. همان‌طور که مردم بیشتر و بیشتر خرج می‌کنند، وقت بیشتری هم در دفتر کارشان، رفت‌و‌آمد به محل کار و تماشای تلویزیون در تنهایی می‌گذرانند و زمان کمتری برای پیوستن به گروه‌های اجتماعی و سازمان‌های داوطلبانه و معاشرت با همسایگان، دوستان و حتی خانواده اختصاص می‌دهند.

پاتنام برای نشان‌دادن این کاهش علاقه در اجتماعی‌بودن، به نحوۀ بازی بولینگ ۱۰پین آمریکایی‌ها نگاه می‌اندازد؛ ورزشی که طرف‌داران زیادی دارد. وی اشاره می‌کند که آمریکایی‌ها دیگر در این مسابقات با یکدیگر رقابت نمی‌کنند، لیگ‌های محلی که قبلاً بسیار محبوب بوده‌اند، دیگر مثل گذشته نیستند و بولینگ یک بازی انفرادی شده است. پاتنام استدلال کرد که کاهش شبکه‌های اجتماعی آمریکایی‌ها، نشان‌دهندۀ ازدست‌دادن تعامل اجتماعی است.

انواع سرمایه‌های اجتماعی در یک نگاه

نظریات بسیاری درمورد اشکال مختلف این سرمایۀ اجتماعی وجود دارد. یک رویکرد کاملاً ساده آن را به سه دسته تقسیم می‌کند:

1. پیوند با افراد براساس احساس هویت مشترک: افرادی مانند خانواده، دوستان نزدیک و افرادی که فرهنگ یا قومیت ما را به اشتراک بگذارند.
2. پیوندهایی که فراتر از احساس مشترک هویت ما هستند: برای مثال، دوستان دور، همکاران، همسایگان و… .
3. پیوند با افراد یا گروه‌هایی در درجات نزدیکی کمتر.

درواقع، بحث اصلی در سرمایۀ اجتماعی بر سر پیوندهایی است که در زندگی از بدو تولد همراه انسان هستند (نوع اول)، در طول زندگی به دست می‌آیند (نوع دوم) و یا براساس حضور در جهان هستی وجود دارند (نوع سوم).

با نگاهی به مزایای بالقوۀ سرمایۀ اجتماعی می‌توان فهمید پیوندهای اجتماعی دوستان و خانواده‌ها می‌توانند از بسیاری جهات (از نظر عاطفی، اجتماعی و اقتصادی) به ما کمک کنند. برای مثال، در انگلستان، یک نظرسنجی دولتی نشان داد که شغل اکثریت افراد از طریق تماس‌های شخصی با دوستان و آشنایان تأمین می‌شود. درواقع، چنین حمایتی می‌تواند در کشورهایی که حاکمیت قانون دارند از اهمیت بیشتری برخوردار باشد.

سازمان توسعه و همکاری اقتصادی (Organization for Economic Co-operation and Development) یا به اختصار OECD سرمایۀ اجتماعی را چنین تعریف می‌کند: «شبکه‌های همراه با هنجارها، ارزش‌ها و درک مشترکی که همکاری را درون یا در میان گروه‌ها تسهیل می‌کند». در این تعریف می‌توانیم شبکه‌ها را به این صورت در نظر بگیریم:

شبکه‌ها درحقیقت دوستان، خانواده، همکاران سابق و… هستند. پیوندهای دنیای واقعی بین گروه‌ها یا افراد شکل می‌گیرد و مجموع این پیوندها شبکه‌ها را تعریف می‌کنند.

انتقاداتی که سرمایۀ اجتماعی را هدف گرفته است

مفهوم سرمایۀ اجتماعی منتقدان خود را دارد. یکی از این انتقادات به این اشاره دارد که پاتنام با گفتن اینکه  سرمایۀ اجتماعی، تعامل اجتماعی است، اشتباه کرد.

در عصر جدید به‌جای عضویت در گروه‌های محلی، مانند لیگ‌های بولینگ، انسان‌ها به گروه‌هایی می‌پیوندند که از افرادی با عقاید مشابه آن‌ها تشکیل شده‌اند؛ برای مثال، برای محافظت از محیط‌زیست یا حقوق همجنسگرایان می‌جنگند، مانند شاخه‌ای از صلح سبز (Greenpeace) یا سازمان عفو بین‌الملل (Amnesty international) که این عضویت می‌تواند در دنیای واقعی یا دنیای مجازی وجود داشته باشد.

به عبارت دیگر، در بستر اینترنت، اجتماعات کاملاً جدیدی شکل گرفته‌ است که شامل افرادی است که ممکن است هرگز از نظر فیزیکی یکدیگر را ملاقات نکرده باشند، ولی ارزش‌ها و منافع مشترکی با یکدیگر دارند؛ باوجوداین، همه متقاعد نشده‌اند که این اشکال جدید روابط اجتماعی همان ارزشی را دارند که عضویت در اجتماعات در دنیای خارج از اینترنت در گذشته داشته‌اند.

منتقدان همچنین استدلال می‌کنند که اصطلاح «سرمایۀ اجتماعی» مبهم، دشوار و غیرقابل اندازه‌گیری است و تعریفی ضعیف دارد. اقتصاددانان اغلب استدلال می‌کنند که سرمایه شامل نوعی فداکاری در زمان حال است؛ مانند تحصیل در مدرسه برای تربیت خود، زمانی که می‌توانید به‌جای رفتن به مدرسه، در محیط بیرون بازی کنید. در‌حالی‌که استفاده از واژۀ سرمایه در سرمایۀ اجتماعی، از منظر اقتصاددانان مبهم است.

کلام آخر

منظور از درکنارهم‌بودن، نهادهای اجتماعی‌ای است که کارکرد دیدار، شناخت و درنهایت اعتماد را آسان می‌سازند. البته حتماً لازم نیست که ارتباطاتی که پیش از این ‌گفته شده است تنها در داخل گروه‌های جامعۀ مدنی باشد، بلکه بیشتر روش‌ها و قالب‌های اجتماعی که ارتباط مداوم و سازمان‌دهی‌شده دارند، در بر می‌گیرد. اما نباید از یاد برد که اعتماد و حس همکاری با شیوه‌ای سهل‌تر در داخل نهادهای جامعۀ مدنی شکل می‌گیرد؛ به این دلیل که اعضای آن گروه‌ها به دلخواه و بدون هیچ چشم‌داشتی به عضویت آن گروه‌ها درمی‌آیند.

به این ترتیب، سرمایۀ اجتماعی عبارت است از مجموع آن دسته از ارتباطات و شبکه‌های ارتباط جمعی که در جامعه موجودند؛ همچنین، میزان اعتماد و همکاری میان این شکل از روابط نیز مهم است. ذکر این نکته در اینجا مهم است که اگر در جامعه‌ای میزان سرمایۀ اجتماعی پایین باشد، خطر افتادن آن جامعه به وضعیت تلۀ اجتماعی بسیار زیاد است. تلۀ اجتماعی بدین معناست که اعتماد و اطمینان به یکدیگر بین مردم نباشد و فساد اداری، اقتصادی، ترس و… رواج یافته باشد؛ درنتیجه، می‌توان تلۀ اجتماعی را که گاهی از آن به‌عنوان مشکل منافع جمعی یاد می‌شود، به‌صورت زیر شرح داد.

همه باید باور داشته باشند که منافع‌ افراد ایجاب می‌کند که همه با هم همکاری کنند. اما اگر شخصی به این باور نرسد که تمام افراد دیگر اجتماع هم همکاری می‌کنند، دیگر معنایی نخواهد داشت که فردی به‌تنهایی همکاری کند. نتیجۀ این باور این است که همکاری و تلاش برای منافع جمعی فقط زمانی ممکن می‌شود که انسان به این باور برسد که همۀ افراد دیگر نیز همکاری خواهند کرد.

اواخر دهۀ هشتاد، زمانی که گوشی هوشمند، اینترنت همراه، شبکه‌های اجتماعی مثل اینستاگرام، توییتر، لینکدین و… وجود نداشتند، زندگی متفاوت بود. برای خواندن اخبار به سایت‌های خبری می‌رفتیم. دیدن و شنیدن جدیدترین فیلم و آلبوم موسیقی نیازمند صبر و گذشت زمان بود. در معرض اخبار و اطلاعات بودن، امری تحت اختیار ما و اطلاع از ناهارِ امروز بازیگر موردعلاقه، تقریباً محال بود.

اینترنت، فراگیر شد. ورود گوشی‌های هوشمند، رؤیای دسترسی راحت و سریع به اینترنت را حقیقی ساخت. به نظر می‌رسید دورۀ آزادی و اطلاع از واقعیت‌ها آغاز شده است. اما این دسترسی سریع و بدون کنترل به حجم بالایی از اطلاعات، آرامش ذهنی را بر هم زد و احتمال انتشار اخبار نادرست و شایعه را افزایش داد. شبکه‌های اجتماعی، این جزء جدایی‌ناپذیر اینترنت، هر لحظه اطلاعات و احساسات زیادی را به ذهن ما سرازیر کردند.

مغز انسان محلی برای تحلیل و انباشت اطلاعات پراکنده شد. پژوهش‌ها از کاهش خلاقیت انسان خبر می‌دادند. توانایی تشخیص اطلاعات صحیح از شایعه و دروغ سخت‌تر شد. اما در‌عین‌حال، اینترنت و دسترسی آسان به آن، منافع زیادی با خود به همراه داشت و به‌گونه‌ای با زندگی روزمره گره خورده بود که بازگشت از آن غیرممکن بود.

در این شرایط که دورشدن از فضای دیجیتال، نه راه‌حل صحیح برای داشتن زندگی آرام است و نه ممکن، چه باید کرد؟ اینجا بود که راه‌حلی به نام دیجیتال دیتاکس (Digital Detox) مطرح شد.

دیتاکس یعنی چی؟

دیتاکس (Detox) به‌معنی دفع سموم از بدن است. دیجیتال دیتاکس به دوره‌ای گفته می‌شود که یک فرد از هیچ‌کدام از فضاها و وسایل دیجیتال، مثل کامپیوتر، اینترنت، گوشی هوشمند و… استفاده نمی‌کند. در همین نگاه اول، دیجیتال دیتاکس فرایندی سخت و حتی غیرممکن به نظر می‌رسد. اگر با توجه به شغلی که دارید، این امکان وجود دارد که برای مدتی از فضای آنلاین کاملاً دور بمانید، دیتاکس یا سم‌زدایی دیجیتال را حتماً برای یک هفته یا یک ماه تجربه کنید.

اگر چک‌کردن ایمیل و اینترنت لازمۀ شغل شماست، سوشال مدیا دیتاکس یا سم‌زدایی شبکۀ اجتماعی (Social Media Detox) راهکاری قابل اجرا برای شما خواهد بود. دیتاکس شبکۀ اجتماعی به‌معنی عدم استفاده از شبکه‌های اجتماعی در مدت‌زمان مشخص، اغلب ۳۰ روز، است. نگران نباشید؛ در این بازه، دسترسی به ایمیل ممکن است. حتی اگر در ساعات کاری خود، باید به سراغ شبکه‌های اجتماعی بروید، دیجیتال دیتاکس را در برنامۀ تعطیلات و آخر هفته قرار دهید.

۵ دلیل اهمیت سوشال مدیا دیتاکس

شکی نیست که اینترنت و فضای دیجیتال، فرایندهای زندگی را برای ما ساده کردند. اما در اینجا هم قانون زندگی در جریان است: «قانونِ دادن و گرفتن». اینترنت و ظهور شبکه‌های اجتماعی، ارتباطی راحت، کم‌هزینه و بدون توجه به مسافت فیزیکی به ما داد، آموزش و یادگیری را متحول کرد، امکان «رسانه»بودن را در اختیار همه قرار داد و ما را قدمی به عدالت و آگاهی نزدیک کرد؛ اما این هدیه‌ها نباید مانع چشم‌پوشی از آنچه گرفت، شود.

تأثیرات منفی استفادۀ طولانی‌مدت از شبکه‌های اجتماعی

1. ازدست‌رفتن رضایت از زندگی
   شبکه‌های اجتماعی، به‌خصوص اینستاگرام، محل نمایش زندگی‌های تجملی و دور از واقعیت شده‌اند. نمایش سفرهای پرهزینه‌ای که لذت سفر جاده‌ای و کوتاه را از خاطرمان برده‌اند؛ نمایش روابط عاشقانۀ بی‌عیب، درک ما از ساختن یک رابطۀ عاشقانه و سختی‌های آن را تحریف کرد و شغل ایدئال با همکارانی بهتر از آب روان و دوستانی بهتر از برگ درخت و رستگاری نزدیک و… باعث شد تمام مدت زندگی خود را با این افراد مقایسه کنیم و آن رضایت درونی را که پیش از آن داشتیم، از دست بدهیم.

2. فراموش‌کردن هویت واقعی
   با حضور طولانی‌مدت در شبکه‌های اجتماعی، فراموش می‌کنیم چه چیزی را واقعاً دوست داشتیم و از چه چیزی متنفر بودیم. هدف و ارزش‌های ما در زندگی چه بود. تمام تلاش‌های ما به‌سمت شبیه‌شدن به فضای حاکم در آن شبکۀ اجتماعی معطوف می‌شود. در توییتر فقط غر می‌زنیم و از سیاهی‌های زندگی می‌گوییم و در اینستاگرام سعی می‌کنیم تصاویری پرزرق‌و‌برق از زندگی معمولی خود منتشر کنیم؛ در‌حالی‌که احساسات درونی ما هیچ‌کدام از این‌ها نیستند.

3. افزایش نیاز به تأیید به علت کاهش اعتماد‌به‌نفس
   انسان موجودی اجتماعی است؛ یعنی نیاز به پذیرفتن‌شدن توسط دیگران، یکی از نیازهای ابتدایی ماست. این نیاز به‌خودی‌خود و در حد اعتدال، مشکلی ندارد. اما مشکل در جایی شروع می‌شود که در شبکه‌های اجتماعی این نیاز با لایک و تعداد فالوئر سنجیده می‌شود. پس تنها هدف ما، جذب تأیید دیگران با افزایش لایک و فالوئر خواهد شد.

4. ورود اطلاعات زیاد و برهم‌زدن آرامش درونی
   در همین ابتدا باید گفت اطلاعات به‌معنی دانش نیست و دانش هم به‌معنی خردمندی نیست. بنابراین، دریافت اطلاعات (خواه تاریخی، علمی و…) از شبکه‌های اجتماعی، به‌معنی افزایش دانش نیست. به‌علاوه، اکثر این اطلاعات نادرست یا شایعه هستند. در بهترین حالت، شبکه‌های اجتماعی می‌توانند سرنخی برای مطالعه و یادگیری به ما بدهند، اما محل درستی برای به‌دست‌آوردن دانش نیستند.

5. کاهش توانایی ارتباط مؤثر با دیگران
   در نگاه اول به نظر می‌رسد امکان ارتباط با افراد مختلف و بدون توجه به مسافت، یک موهبت شبکه‌های اجتماعی است؛ اما باید حواسمان به آنچه در مقابل این موهبت فدا می‌کنیم، باشد.
   با ظهور شبکه‌های اجتماعی، امکان پوشاندن ضعف‌های شخصی و نمایش خودمان به دیگران، آن‌طور که مورد پسند دیگران است، فراهم شد. به‌جای صرف زمان برای بهبود ضعف‌های شخصیتی و پذیرش دیگران، آن‌طور که هستند، به دنبال دوستانی ایدئال در فضای مجازی هستیم. راه‌حلی که در طولانی‌مدت به عمیق‌ترشدن احساس تنهایی ما دامن می‌زند.
   حضور طولانی‌مدت در شبکه‌های اجتماعی، علاوه بر تأثیراتی که بر روان دارد، سلامت جسمی را نیز به خطر می‌اندازد. آسیب‌های جسمی ناشی از فعالیت طولانی‌مدت در شبکۀ اجتماعی را در این لینک بخوانید.

کلام آخر

امروزه، زندگی بدون اینترنت و شبکه‌های اجتماعی، غیرممکن است؛ اما میزان نفوذ اینترنت و شبکه‌های اجتماعی در زندگی قابل کنترل است. دیجیتال دیتاکس و دیتاکس شبکۀ اجتماعی، روشی برای کنترل زندگی و آرامش ذهنی در دنیای پرتنش دیجیتال است.

شما از چه روشی برای مدیریت مدت فعالیت در فضای دیجیتال استفاده می‌کنید؟ منتظر خواندن نظرها و تجربه‌های شما هستیم.

پیام‌رسان‌ها و شبکه‌های اجتماعی مختلف به این امر واقف هستند که انسان‌ ذاتاً به تعامل با دیگران علاقه‌مند است؛ بنابراین قابلیت‌هایی در اختیار او قرار داد‌ه‌اند تا بتواند عقاید، نظریات، احساسات و مهارت‌های خود را با دیگران به اشتراک و بحث بگذارد و جامعۀ ارتباطی خود را تشکیل دهد.

در شرایطی که به نظر می‌رسید این شبکه‌ها و پیام‌رسان‌ها تمامی نیازهای محتوایی افراد از تصویر تا صدا را پوشش داده‌اند، اپلیکیشن کلاب‌هاوس (Cloubhouse) با ظهور خود و رشد فوق‌العاده‌‌ای که در عرض چند ماه داشت، تمامی این معادلات را به‌ هم ریخت. استقبال زیاد مردم از کلاب‌هاوس، این تفکر را القا کرد که احتمالاً در تمام این مدت، علی‌رغم نزدیک‌بودن مردم در شبکه‌های اجتماعی، سایه‌ای از فاصله همچنان در بین آن‌ها حاکم بوده است و همیشه کمبود ارتباطی از جنس گفت‌وگوی واقعی حس می‌شده است.

این تفکر و ایده سؤالات زیادی برای آیندۀ شبکه‌های اجتماعی و حرکت آن‌ها به‌سمت محتوای صوتی و گفت‌وگوی آنلاین ایجاد کرد. با این حساب آیا می‌توان گفت کلاب‌هاوس شبکۀ اجتماعی آینده است؟ یا مثل بسیاری سرویس‌ها و اپلیکیشن‌های دیگر به‌زودی شاهد حذف آن خواهیم بود؟ در این پست ضمن توضیح دربارۀ کلاب‌هاوس به پاسخ این سؤالات نیز می‌پردازیم.

کلاب‌هاوس چیست؟

کلاب‌هاوس یک پلتفرم تعاملی صوت‌محور است که در آن کاربران می‌توانند در‌‌لحظه و به‌طور زنده به بحث و گفت‌وگو با هم بپردازند. آن‌ها می‌توانند در اتاق‌های مختلف موجود در این پلتفرم شرکت کنند و به مکالمات و مذاکرات افراد دیگر حول موضوعات متعدد، از سیاست گرفته تا موضوعات سرگرم‌کننده، گوش بسپارند یا حتی با ایشان به گفت‌وگو بپردازند. در پایان گفت‌وگو، این اتاق مانند به‌پایان‌رسیدن یک مکالمۀ تلفنی تمام و حذف می‌شود و از آن هیچ متن، صدای ضبط‌شده یا مستندی باقی نمی‌ماند.

رقابت پیام‌رسان‌ها و شبکه‌های اجتماعی دیگر با کلاب‌هاوس

شبکۀ اجتماعی کلاب‌هاوس تنها در چند ماه، موفق به جذب بیش از ۱۰میلیون کاربر ازجمله تعداد زیادی از اینفلوئنسرها و افراد شاخص در حوزه‌های مختلف شد. این موج پیش‌آمده، پیام‌رسان‌ها و دیگر شبکه‌های اجتماعی را متوجه نیاز کاربران به محیطی برای گفت‌وگو و چت کرد. بنابراین، آن‌ها نیز سعی کردند بخشی را تحت این عنوان، به پلتفرم‌های خود اضافه کنند و حتی در قابلیت‌های جدید خود ضعف‌های کلاب‌هاوس را هم پوشش دهند. اجازه بدهید برخی از آن‌ها را بررسی کنیم:

• توییتر قابلیت اسپیسز (Spaces) خود را راه‌اندازی کرد؛ در این قابلیت کاربر می‌تواند با فالوئرهای خود یا افرادی که انتخاب می‌کند به گفت‌وگو بپردازد. در این گفت‌وگو ۱۰ نفر هم‌زمان می‌توانند صحبت کنند، اما محدودیتی برای تعداد شنوندگان وجود ندارد. از طرفی کاربر این اختیار را دارد که در همان ابتدای شروع چت، تعیین کند که مکالمات ضبط شود. این صدای ضبط‌شده تا سه ماه نزد توییتر خواهد ماند و هرگاه نیاز باشد کاربر می‌تواند آن را دانلود کند.
• اینستاگرام نیز برای راحتی کاربران، در لایوهای چهارنفرۀ خود این امکان را قرار داده است که افراد بتوانند با توجه به موقعیت و شرایطی که در آن قرار دارند، دوربین خود را خاموش کنند و تنها صدای آن‌ها پخش شود. در صورت لزوم، امکان خاموش‌کردن میکروفون نیز در این لایو وجود دارد.
• تلگرام به قابلیت چت صوتی خود ویژگی‌های جدیدی اضافه کرد؛ این اپلیکیشن در چت صوتی خود محدودیتی برای تعداد اعضا ندارد، در‌حالی‌که می‌دانیم اتاق‌های کلاب‌هاوس ظرفیتی حداکثر تا ۵۰۰۰ نفر دارد. همچنین، در تلگرام امکان ضبط مکالمات نیز وجود دارد.

فیس‌بوک و لینکدین هم از راه‌اندازی چت صوتی خود در روزهای آینده خبر داده‌اند و قطعاً باید منتظر آپدیت‌های جدید دیگر پلتفرم‌ها نیز در این حوزه باشیم. حتی ممکن است در آینده، اپلیکیشن‌های جدیدی برمبنای گفت‌وگوی آنلاین ایجاد شوند. اما آیا همۀ این‌ها به این معناست که این شبکه‌ها تهدیدی برای کلاب‌هاوس به حساب می‌آیند؟ آیا باید به‌زودی منتظر حذف این اپلیکیشن باشیم؟ اجازه دهید در بخش بعد به پاسخ آن بپردازیم.

آیا کلاب‌هاوس شبکۀ اجتماعی آینده است؟

استقبال کاربران، تکاپوی پلتفرم‌های دیگر برای اضافه‌کردن قابلیت چت صوتی و به‌وجود‌آمدن استارتاپ‌های صوت‌محور نشان می‌دهند که کلاب‌هاوس نیاز مخاطب را به‌درستی درک کرده است. بنابراین، برمبنای درستی پایه‌گذاری شده است و شبکه‌‌های اجتماعی صوت‌محور، قطعاً در آینده جایگاه‌ خاص خود را در بین مردم خواهند داشت.
حتی اگر کلاب‌هاوس در آینده المان‌های متنی و تصویری را به قابلیت‌های خود اضافه کند، باز هم می‌تواند همین پایه را برای پلتفرم خود حفظ کند. کما‌اینکه درمورد شبکه‌های دیگر نیز همین‌طور بوده است؛ توییترِ تکست‌محور، اینستاگرامِ تصویر و ویدئو‌محور، لینکدینِ تخصص‌محور و باقی شبکه‌ها با اضافه‌کردن خدماتی مثل چت صوتی، استوری و… دچار تغییر کاربری یا تغییر مبنا نشده‌اند. کلاب‌هاوس نیز صوت‌محور است و این یکی از بزرگ‌ترین مزایای آن محسوب می‌شود.
بدین‌ ترتیب، قابلیت چت صوتی که توسط دیگر شبکه‌ها در اختیار کاربران قرار می‌گیرد نمی‌تواند لزوماً تهدید بزرگی برای این اپلیکیشن به حساب آید. از طرفی، قبلاً هم شاهد چنین رقابتی بین شبکه‌های اجتماعی بود‌ه‌ایم‌؛ اینستاگرام ایدۀ استوری را از اسنپ‌چت برداشت کرد و پس از آن، کم‌کم دیگر پلتفرم‌ها نیز به استوری روی آوردند. در‌ حال ‌حاضر شاهد وجود این قابلیت، در دیگر پیام‌رسان‌ها و شبکه‌های اجتماعی نیز هستیم، بدون ‌اینکه هیچ‌یک از آن‌ها مخاطبان خود را از دست بدهند.

با‌این‌حال، این موضوع که کلاب‌هاوس تبدیل به شبکۀ ‌ا‌جتماعی ماندگار شود یا مانند خیلی از استارتاپ‌ها از بازار خارج شود کاملاً بستگی به نحوۀ فعالیت و عملکرد خود این شرکت دارد. درصورتی‌که این شرکت بتواند نقاط ضعف خود را به‌خوبی پوشش دهد، استراتژی قدرتمندی در مقابله با رقبا در پیش بگیرد و راهکارهای خلاقانه‌ای مثل امکان اتصال اکانت هر فرد با اکانت او در دیگر شبکه‌های اجتماعی در نظر بگیرد، قطعاً به یکی از شبکه‌های اجتماعی آینده تبدیل خواهد شد.

تجربۀ شما از حضور در شبکۀ کلاب‌هاوس به چه صورت بوده است و آیا شما آینده‌ای ماندگار در آن می‌بینید؟ خوشحال خواهیم شد دیدگاه خود را با ما و دیگر خواننده‌ها به اشتراک بگذارید.

مدتی بود که در دنیای شبکه‌های اجتماعی، عضو تازه‌ای وارد نشده بود. بعد از تیک تاک (Tik Tok) در سال ۲۰۱۶ که با انتشار خود سروصدا به‌پا کرد، این بار نوبت سوشال مدیای جدیدی به نام کلاب‌هاوس (Clubhouse) بود. احتمالاً شما هم خبر انتشار آن و حواشی مربوط به آن را شنیدید.

کلاب‌هاوس در حال حاضر میلیون‌ها مخاطب دارد؛ اما بخش عمده‌ای از این مخاطبان و سروصدایی که برپا کرد را مدیون مصاحبۀ ایلان ماسک (Elon Musk) و حضور سلبریتی‌های معروفی همچون اپرا وینفری (Oprah Winfrey)، دریک (Drake) و مارک زاکربرگ (Mark Zuckerberg) است. ویژگی‌ای که باعث جلب توجه مخاطبان شده و آن را از دیگر شبکه‌های اجتماعی متمایز می‌کند، صدامحوربودن آن است.

برخلاف روندی که شبکه‌های اجتماعی داشتند پیش می‌گرفتند و همگی به‌سمت محتوای ویدئویی گام برمی‌داشتند، کلاب‌هاوس کاملاً براساس محتوای صوتی بنا شده است. در این مقاله از الفدالپ به معرفی بیشتر این برنامه و جزئیات مربوط به آن می‌پردازیم.

کلاب‌هاوس چیست؟

همان‌طور که گفته شد و احتمالاً می‌دانید، کلاب‌هاوس شبیه یک چت صوتی است که به‌صورت گروهی از آن می‌توان استفاده کرد. کلاب‌هاوس محصولی از شرکت آلفا اکسپلوریشن (Alpha Exploration) است که در سال ۲۰۲۰ منتشر شد. کلاب‌هاوس در ابتدای حضور خود حمایت چندین سلبریتی و اینفلوئنسر آمریکایی را داشت و به همین خاطر به‌سرعت در میان مردم شایع شد.

کلاب‌هاوس در ابتدای کار خود فقط برای کاربران IOS برنامۀ خود را منتشر کرد و بعد از چندین ماه نسخۀ اندروید آن را در اختیار کاربران قرار داد تا اکثریت مردم بتوانند از آن استفاده کنند.

کلاب‌هاوس ساختار بسیار ساده و منحصر‌به‌فردی دارد و همین سادگی و به‌اصطلاح خودمانی‌بودن آن است که به دل می‌نشیند. حضور در کلاب‌هاوس درست مثل حضور در یک دورهمی چندنفره است که دربارۀ یک موضوع مشخص صحبت می‌شود.

نحوۀ ثبت‌نام در کلاب‌هاوس

سایر شبکه‌های اجتماعی برای ثبت‌نام در ابتدا از شما یک شماره تلفن یا ایمیل می‌گیرند و سپس با ایجاد یک نام کاربری خاص که قبلاً استفاده نشده باشد، می‌توانید یک صفحه داشته باشید و در آن فعالیت‌های مختلفی انجام دهید. اما در کلاب‌هاوس، انجام این فرایند برای ثبت‌نام شما کافی نیست؛ بلکه علاوه بر انجام مراحل فوق باید یک دعوتنامه از سمت شخصی که در کلاب‌هاوس حضور دارد، داشته باشید.

در این شرایط ممکن است نگران نام کاربری‌ای باشید که انتخاب کردید؛ چراکه ممکن است تا دعوتنامه پیدا کنید، کمی زمان ببرد و شخصی نام کاربری مدنظر شما را وارد کند. اما کلاب‌هاوس برای این قضیه جای نگرانی باقی نگذاشته است و شما زمانی که اطلاعات خود را تکمیل کنید و فقط جای دعوتنامه خالی باشد، نام کاربری را برای شما رزرو می‌کند.

همچنین، اگر شخصی را پیدا نکردید که شما را دعوت کند، با طی مراحل پیش‌ثبت‌نام، نوتیفیکیشنی برای مخاطبانی که در تلفن همراه خود ذخیره دارید و قاعدتاً کلاب‌هاوس هم دارند، می‌رود تا بتوانند برای شما دعوتنامه بفرستند. اگر شخص موردنظر دوست داشته باشد، می‌تواند دعوتنامه برای شما ارسال کند. بعد از دریافت دعوتنامه، شما کاربر رسمی کلاب‌هاوس لقب خواهید گرفت و می‌توانید در آن فعالیت کنید.

پس از انجام مراحل فوق، نوبت به انتخاب علایق و سلایق شما می‌رسد. کلاب‌هاوس این امکان را به شما می‌دهد که موضوعات مورد علاقه و مطابق با سلیقۀ خود را دنبال کنید. این به شما کمک می‌کند که افرادی را که در این حوزه هستند راحت‌تر پیدا کنید و اتاق‌هایی (روم‌ها) که با علاقۀ شما بیشترین همخوانی را داشته باشند، نمایش داده شوند.

اگر بعد از ثبت‌نام حوصلۀ واردکردن اطلاعات خود را نداشتید، با لینک‌کردن اینستاگرام یا توییتر خود به کلاب‌هاوس، بخش مربوط به اطلاعاتتان به‌صورت خودکار پر خواهد شد. اگر هم حوصله داشتید که می‌توانید تمامی بخش‌ها را به‌صورت دستی پر کرده و تصویر پروفایل، بیوگرافی و مواردی از این دست را تکمیل کنید.

بعد از اینکه در کلاب‌هاوس وارد شدید، ۳ دعوتنامه به شما داده خواهد شد تا از ۳ دوست دیگر خود برای حضور در کلاب‌هاوس دعوت کنید. به‌مرور و با افزایش میزان دعوت از سمت شما، کلاب‌هاوس، دعوتنامه‌های بیشتری را در اختیارتان می‌گذارد.

کلاب‌هاوس چگونه کار می‌کند؟

بعد از اینکه مراحل ثبت‌نام را تکمیل کردید، با صفحۀ اصلی این شبکۀ اجتماعی مواجه خواهید شد. برعکس اینستاگرام و توییتر و شبکه‌های اجتماعی مشابه، کلاب‌هاوس از چندین زبان تشکیل نشده است. در صفحۀ Hallway که در سایر شبکه‌های اجتماعی با نام‌های دیگری مثل صفحۀ هوم (Home) یا صفحۀ خوراک (Feed) شناخته می‌شوند، شما می‌توانید اتاق‌های مختلفی را مشاهده کنید. روی هرکدام از اتاق‌ها، نام برگزارکنندۀ آن و همچنین عنوان مورد بحث و گفت‌وگو در آن روم نوشته شده است. پس از آنکه اسکرول (Scroll) کردید و به پایین‌ترین روم در این صفحه رسیدید، دکمۀ Explore را خواهید دید. این دکمه به شما کمک می‌کند تا روم‌های بیشتری را ببینید و یکی از آن‌ها را انتخاب کنید.

بعد از انتخاب اتاق موردنظر شما می‌توانید صدای افرادی را که در حال صحبت هستند بشنوید. در همان ابتدا اجازۀ صحبت نخواهید داشت و به‌عنوان یک مستمع آزاد وارد اتاق می‌شوید. اگر قصد صحبت داشتید، کافی است علامت دست را بزنید تا به شما اجازۀ صحبت داده شود.

دیگر امکانات کلاب‌هاوس

در صفحۀ Hallway، علاوه بر اتاق‌ها، دکمۀ سبزرنگی در پایین صفحه وجود دارد که می‌توانید از آن طریق اتاق موردنظر خود را آغاز کنید. با درست‌کردن روم برای گفت‌وگو، شما مدیر این اتاق خواهید شد. زمانی که مدیر یا به‌اصطلاح Moderator شدید، علاوه بر اضافه‌کردن افراد جدید برای صحبت و اظهارنظر، می‌توانید فهرستی از آن‌ها را هم داشته باشید. همچنین می‌توانید به اشخاصی که فقط شنونده هستند، درخواست دهید که به جمع کسانی که صحبت می‌کنند اضافه شوند. مدیر یک روم می‌تواند میکروفون اشخاصی را که در حال صحبت هستند هم قطع کند و درنهایت این امکان را دارد که مدیریت را به شخص دیگری واگذار کند.

در بالای این صفحه موارد دیگری هم وجود دارد. علامت ذره‌بین برای جست‌وجوی صفحات و روم‌های مختلف است. علامت دیگری که وجود دارد، پاکت نامه است که با رفتن به آن، می‌توانید تعداد دعوتنامه‌های خود و همچنین فهرستی از مخاطبانی را که کلاب‌هاوس ندارند مشاهده کنید.

کنار آن علامت یک تقویم است که به شما نشان می‌دهد چه روم‌هایی قرار است در روزهای آینده برگزار شود تا در صورت تمایل برنامه‌ریزی کرده و از آن استفاده کنید.

بعد از تقویم، علامت یک زنگوله وجود دارد. در این بخش، فعالیت‌هایی که مربوط به شماست، اعم از کسانی که شما را فالو کردند، کسانی که درخواست دعوتنامه دارند و… به شما نمایش داده می‌شود.

در کنار آن هم دکمۀ پروفایل شماست که از آن طریق می‌توانید به تنظیمات مربوط و اطلاعات کاربری خود دست پیدا کنید.

ساخت کلاب در کلاب‌هاوس

برای اینکه بتوانید فعالیت مستمر داشته باشید و بعد از مدتی شناخته شوید، نیاز است که در موضوع موردنظر خود کلاب بسازید. همچنین اگر کسب‌و‌کاری هستید که می‌خواهد با افراد ارتباط داشته باشد، داشتن کلاب (Club) بسیار لازم است.

برای ساختن کلاب، نیاز نیست فرایند پیچیده‌ای را طی کنید. فقط کافی است که به پروفایل کاربری خود وارد شوید و از بخش (Member of) گزینۀ بعلاوه (+) را بزنید تا برای واردکردن اطلاعات کلاب خود آماده شوید. نام کلاب، انتخاب موضوع، تصویر پروفایل و توضیحات کوتاهی درمورد کلاب، ازجمله مواردی است که در این بخش مشاهده می‌کنید و به سلیقۀ خود می‌توانید آن را پر کنید.

به این نکته توجه داشته باشید که در حین واردکردن این اطلاعات، می‌توانید مشخص کنید چه افرادی در این کلاب می‌توانند روم برگزار کنند. بعد از ساخت کلاب، امکان حذف آن را ندارید.

دنبال‌کردن افراد در کلاب‌هاوس

دنبال‌کردن افراد مختلف ازجمله مواردی است که در اکثر شبکه‌های اجتماعی دیده می‌شود. در کلاب‌هاوس هم شما می‌توانید افراد مختلفی ازجمله سلبریتی‌ها، دوستان و آشنایان خود را فالو کنید، تا هنگام حضورشان در یک روم، به شما اطلاع داده شود. این اطلاع‌رسانی به شما کمک می‌کند تا در بحثی که سلبریتی محبوب شما یا دوستانتان حضور دارند، شرکت کنید و با آن‌ها به بحث و تبادل نظر بپردازید.

کلام آخر

کلاب‌هاوس شبکۀ اجتماعی جدیدی است که هنوز جای کار زیادی دارد تا به قدرت سایر رقبای خود برسد. اما در همین حال هم تاکنون کاربران زیادی را به خود جذب کرده است. با گذشت زمان باید دید که این شبکۀ اجتماعی روی رسالت خود یعنی فقط استفاده از محتوای صوتی می‌ماند، یا مجبور به اضافه‌کردن دیگر انواع محتوا هم خواهد شد.

امیدواریم که این مطلب مورد توجه شما قرار گرفته باشد و به ما بگویید که کلاب‌هاوس را چگونه ارزیابی می‌کنید و تجربیات خود را درمورد استفاده از این شبکۀ اجتماعی با ما در میان بگذارید.

همۀ ما داستان خوب را دوست داریم. داستانی که با صدای مادربزرگ در جانمان می‌نشیند و شب‌های سوزان تابستان را خنک می‌کند؛ داستانی که دوستی ماجراجو، وقتی همگی دور آتش نشسته‌ایم، از سفرهای عجیبش تعریف می‌کند و یا داستانی که در لباسِ فیلم‌ و سریالی درخشان، پا به خلوتمان می‌گذارد.

داستان‌ها هزاران سال است که در زندگی‌هایمان لانه کرده‌اند. آن‌ها در هر لحظۀ ما حضور دارند، پیوندمان را با گذشته حفظ می‌کنند و برای آیندۀ نیامده هیجان‌زده‌مان می‌کنند. با داستان‌ها وسعت تصویرسازی و خیال‌بافی ما تا بیکران‌ها گسترده می‌شود.

در این بلاگ‌پست از تکنیک داستان‌سرایی (Storytelling)، روایت‌گری (Narrative)، داستان‌سرا یا همان قصه‌گو (Storyteller) و روایت‌گر (Narrator) خواهیم گفت. به‌علاوه، اهمیت داستان‌سرایی در تولید هر نوع محتوایی و مزایای آن را با معرفی نمونه‌ای موفق توضیح خواهیم داد.

اما قبل از هر چیز به تعریف جداگانۀ کلماتی می‌پردازیم که در ادامۀ بلاگ‌پست، به‌تفصیل توضیحشان خواهیم داد:

• روایت (Narrative): بازگوکردن حکایتِ لحظاتی خاص، در مکان و زمانی خاص است. شرحِ تجربه‌ها، احساسات و افکار شخصیت‌های تخیلی یا واقعی و توضیح روابط آن شخصیت‌ها، نحوۀ رو‌به‌روشدن آن‌ها با رویدادها و حوادث متفاوت، درواقع، روایت‌کردن داستان است.
• روایت‌گر (Narrator): صدای داستان است، کسی که روند داستان را برای مخاطب از زاویۀ دید خودش تعریف می‌کند. شاید آشناترین روایت‌گر در ذهن‌ها صدای دیوید اتنبرو (David Attenborough) در مستندهای حیات وحش باشد.
• داستان (Story): قصه‌ای که نویسنده در آن به کمک کلمات و اقداماتی مشخص، به‌شکلی خلاقانه و هنرمندانه به توصیف المان‌های فضای داستان می‌پردازد، به آن‌ها معنا می‌بخشد و پیام مدنظر خود را در آن می‌گنجاند. این فضاسازی به نحوی‌ است که مخاطب به‌آسانی درگیر می‌شود، احساسات و تخیلش برانگیخته می‌شود و تعاملش با داستان بیشتر می‌شود.
• داستان‌سرا یا قصه‌گو (Storyteller): هنرمندی ا‌ست که با بیان مجموعه‌ای از داستان‌ها به‌شکلی خلاقانه پیامش را به مخاطب می‌رساند و ارتباطی عمیق و احساسی با او می‌سازد. هنر داستان‌سرا در خلق معناست.

داستان‌ها؛ آدم‌ها و احوالاتشان

داستان‌ها، در ساده‌ترین شکل خودشان از شخصیت‌ها و اتفاقاتی که برای آن‌ها می‌افتد، حرف می‌زنند. مایکل لوئیس (Michael Lewis) نویسنده، داستان را این‌طور تعریف می‌کند: «داستان‌ یعنی آدم‌ها و احوالاتشان.»

داستان شروع، متن (میانه) و پایان دارد. در داستان‌ها ما به کشف امیال، وضعیت‌های دشوار و گزینه‌هایی که شخصیت‌ها برای تصمیم‌گیری با آن‌ها روبه‌رو می‌شوند، می‌پردازیم. آن‌ها ما را سرگرم می‌کنند بینش‌ ما را عمیق‌تر می‌کنند و شاید حتی درس زندگی به ما بدهند.

داستان‌ها، تجربۀ احساسی را خلق می‌کنند که روح انسان‌ها را به هم نزدیک‌تر می‌کند. مثل داستان یک مشتری از تجربۀ خریدش و داستان ارزش‌هایی که یک برند با مشتریانش به اشتراک می‌گذارد و داستان موفقیت کارمندی که به بزرگ‌شدن برندش کمک کرده است.

داستان‌سرایی؛ گردنبندی از مروارید

داستان‌سرایی بسیار بزرگ‌تر و پیچیده‌تر از روایت داستانی ساده است؛ درواقع نوعی جهان‌بینی ا‌ست. مفهومی فراگیر و اصلی که بر افکار، درک و تصمیم‌گیری مخاطب اثرگذار است. همچون معنا و چارچوبی نمادین مانند American Dream یا Just Do It. داستان‌سرایی نیاز ندارد تا حتماً شروع، میانه و پایانی شفاف مانند داستان‌‌های معمول داشته باشد و در چارچوب اصول داستان‌نویسی رایج بگنجد، بلکه فراتر از آن‌ها در طول زمان گسترش می‌یابد و عمیق‌تر می‌شود.

به‌طور خلاصه اگر داستان را به یک مروارید تشبیه کنیم، داستان‌سرایی مثل نخی است که مرواریدها را کنار هم می‌چیند.

در داستان‌سرایی از چندین داستان برای تصویرسازی، معتبرساختن و جان‌بخشی به پیام محتوا کمک گرفته می‌شود. داستان‌سرایی چشم‌اندازی وسیع‌تر را معنا می‌بخشد، تصویری از آنچه در آینده امکان‌پذیر است ارائه می‌دهد و روشن می‌کند که چرا این مسیر باید طی شود.

داستان‌سرایی درواقع هنر است؛ هنری که داستان‌سرایِ بااستعداد را از نویسنده‌ای ماهر جدا می‌کند. هنری تعاملی که از کلمات و اقدامات مختلف بهره می‌گیرد تا با روایت داستان، روح و احساسات مخاطب را در سطحی عمیق‌تر درگیر کند.

چرا به داستان‌سرایی نیاز داریم؟

در دنیای کسب‌وکار، ما همیشه با چالش‌های مختلفی رو‌به‌رو هستیم و درواقع در دریایی از داستان‌ها شنا می‌کنیم؛ چراکه داستان‌ها از دل چالش‌ها بیرون می‌آیند. بی‌نهایت داستان‌… از جلسات هیئت‌مدیره تا شبکه‌های اجتماعی‌.

هر داستانی مهم است، معنایی منحصربه‌فرد دارد و اثری متفاوت بر جای می‌گذارد. در چنین شرایطی چطور می‌توانیم به چیزها معنا ببخشیم، منطقشان را بیان کنیم و مطمئن باشیم که بیشتر مخاطبانمان معنای مدنظر ما را دریافت کرده‌اند و احساس مشترکی را تجربه می‌کنند؟ اینجاست که نقش و قدرت داستان‌سرایی در ابعادی فراتر از روایت‌گری نمایان می‌شود: خلق معنا.

ممکن است شما روایتی عالی درمورد برندتان داشته باشید و خب این خوب است. اما چه کسی واقعاً اهمیت می‌دهد؟ در آخر، سرنوشت داستانتان در صفحۀ «دربارۀ ما» سایتتان پایان می‌پذیرد.

اما اگر شما هنر داستان‌سرایی و خلق معنای خوبی داشته باشید، می‌توانید مخاطبان را به انجام هر کار غیرممکنی دربارۀ برندتان ترغیب کنید. مردم داستان را دوست دارند، اما برای داستان‌سراییِ خوب می‌میرند.

واقعاً فکر می‌کنید انتظار مردم در صف‌های طولانی مقابل اپل‌استورها، شب قبل از رونمایی ورژن جدید آیفون ((iPhone، به خاطر داستان فوق‌العادۀ اپل (Apple) است یا اپل با داستان‌سراییِ خارق‌العاده‌اش مردم را به آنجا کشانده است؟

وقتی برند شما داستان‌سرایی قوی باشد، چه اتفاقی می‌افتد؟

• برندتان برای مخاطبان جذاب می‌شود؛
• برند شما بسیار متفاوت‌تر از رقبایتان به نظر می‌آید؛
• کارکنانتان می‌فهمند دقیقاً چه باید بکنند و چرا باید با شما بمانند؛
• تیم شما به بهترین شکل ممکن همکاری می‌کنند؛
• مشتریانتان درک می‌کنند چرا داشتن محصولات شما ضروری است؛
• سرمایه‌گذارانتان به موفقیت شرکت شما در طولانی‌مدت ایمان می‌آورند.

نمونه‌ای موفق از داستان‌سرایی برندها

نشنال جئوگرافیک (National Geographic) نمونۀ موفقی از برندهایی ا‌ست که از هنر داستان‌سرایی در استراتژی تولید محتوای شبکه‌های اجتماعی‌اش به‌خوبی کمک گرفته است. این برند به عکس‌های خارق‌العاده‌ای که در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌کند و نگاه مخاطبان را خیره می‌کند و آن‌ها را از اسکرول‌کردن باز می‌دارد تا بیشتر یاد بگیرند، معروف است.

نشنال جئوگرافیک بعد از استفاده از این عکس‌های خوش‌آب‌و‌رنگ که به‌خوبی توجه مخاطبان را جلب کرد، تصمیم گرفت این زیبایی بصری را با قدرت داستان‌ها ترکیب کند: به‌جای تمرکز بر تبلیغ مستقیم و تأکید بر اعتبار عکس‌ها برای نشنال جئوگرافیک، به عکاسان اعتبار بخشید. آن‌ها را معرفی کرد و داستان عکس‌ها را از زبان آن‌ها روایت کرد. نتیجه؟ عالی بود و همچنان مخاطبان بیشتری برای خواندن داستان‌ها و یادگرفتن بیشتر به صفحات اجتماعی این برند باز می‌گردند.

هدف از بازاریابی و به‌طور مشخص بازاریابی محتوایی، همیشه و فقط فروش مستقیمِ بیشتر نیست، بلکه فراتر از آن، به برقراری ارتباط با مخاطب که در طول زمان اتفاق می‌افتد، می‌پردازد. این ارتباط در طولانی‌مدت باعث وفاداری بیشتر مشتریان به برند و همراهی مشتریان جدید می‌شود.

تفاوت روایت‌گری و داستان‌سرایی برایتان شفاف شد؟ اهمیت و ضرورت داستان‌سرایی برای کسب‌وکارتان چطور؟ شما برندی ایرانی را می‌شناسید که در عرصۀ داستان‌سرایی هنرمند خوبی باشد؟