با محتوای کپی در شبکه‌های اجتماعی چه کار کنیم؟

حقیقتش را بخواهید وقتی در توییتر در یک توییت پرسیدم «با محتوای کپی در شبکه‌های اجتماعی چه کار کنیم؟»، موجی از ناامیدی را در جواب‌هایی که به این سؤال داده شد، دیدم.

وقتی منشن‌ها (کامنت‌ها) را دیدم، به نظرم رسید باید برای کپی‌نکردن محتوا، فرهنگ‌سازی شود. در هر محتوای کپی در شبکه‌های اجتماعی چهار نفر دخیل هستند و برای رسیدن به این فرهنگ، هرکدام از این افراد یک نقش و مسئولیتی دارند. در این بلاگ‌پست ابتدا به معرفی این افراد می‌پردازم و در ادامه به مسئولیت هرکدام در قبال محتوای کپی اشاره می‌کنم.

۴ نقش اصلی در بازی مافیای محتوای کپی‌شده در شبکه‌های اجتماعی

قبل از اینکه حرف‌های اصلی را بزنیم، بهتر است با سه نقشی که درگیر یک محتوای کپی در شبکه‌های اجتماعی هستند آشنا شویم:

1. تولیدکنندۀ محتوا (بلاگر، پادکستر، یوتیوبر و…): شهروندی که مغز متفکر این داستان است و تمام تلاش اصلی را او کرده است و از فکر و ایده تا تولید و انتشار را بر عهده گرفته است. شهروندی که زودتر مورد اصابت شلیک مافیا قرار می‌گیرد.
2. کپی‌کنندۀ محتوا: این نقش می‌تواند به دو نقش تفکیک شود: یکی کپی‌کنندۀ آگاه که می‌توان او را همانند مافیا در نظر گرفت و دیگری کپی‌کنندۀ نا‌آگاه که او همان شهروندِ تبربه‌دستی است که با تبرش به جان شهر افتاده است.
3. مصرف‌کنندۀ محتوا: این نقش هم به دو نقش تبدیل می‌شود: کسی که می‌داند این محتوا کپی ‌شده است که نقش کارآگاه را دارد و دیگری فردی است که نمی‌داند با محتوای کپی روبه‌رو است، درنتیجه می‌توان او را یک شهروند ساده در نظر گرفت.
4. شبکه‌های اجتماعی: نقش پدرخواندۀ این بازی را دارند که باید شهروندها، مافیا را به او معرفی کنند و صدالبته خودش مافیا را جریمه کند!

همۀ ما مسئولیم

یادم می‌آید چند نفری از صفر تا صد یک‌سری از پست‌های دیلی‌رضا را که عمدۀ فعالیتش درزمینۀ اینستاگرام‌مارکتینگ است کپی می‌کردند (و می‌کنند). چندباری دیلی‌رضا در استوری‌اش پست‌های کپی‌‌شده را نشان داد که صفر تا صد کپی خالص بودند و من چقدر حرص می‌خوردم از اینکه یک‌سری از افراد با چه رویی این کارها را می‌کنند! بی‌اغراق این کار مصداق بارز دزدی است.

یکی از مصادیق سرمایه‌های اجتماعی همین تولیدکنندگان محتوا هستند. همۀ ما در برابر آن‌ها مسئولیم و نباید در برابر محتوای کپی در شبکه‌های اجتماعی سکوت کنیم. حتی خود این افراد هم نباید سکوت کنند و در برابر حقی که دارند نباید ساکت بنشینند.

همۀ ما در قبال محتوای کپی در شبکه‌های اجتماعی مسئولیت‌هایی داریم که در ادامه به مسئولیت‌های ۵ نفر اشاره می‌کنم.

۱) وظیفۀ تولیدکنندگان محتوا (مغز متفکر شهر)

مهم‌ترین وظیفۀ این قشر ناامیدنشدن و با قدرت ادامه دادنِ مسیر است. مسیر روشن است؛ زیرا با افزایش آگاهی مردم و فرهنگ‌سازی درست که خود این عزیزان نقش مهمی در این مورد دارند، خیلی زود شاهد کاهش محتوای کپی در شبکه‌های اجتماعی هستیم.

پس یکی دیگر از وظایف این قشر، تولید محتوا در راستای فرهنگ‌سازی است؛ چراکه خیلی از مصرف‌کنندگان محتوا از این موضوع ناآگاه هستند و آگاه‌سازی آن‌ها مانند توربو، سرعت رسیدن جامعه به این فرهنگ را افزایش می‌دهد.

جدا از فرهنگ‌سازی که کاری بلندمدت است، تولیدکنندۀ محتوا می‌تواند این مسیر را هم برود:

1. پیام به کپی‌کننده منبی ‌بر اینکه صاحب اثر من هستم.
2. اطلاع به شبکه اجتماعی میزبان مبنی ‌بر اینکه محتوا کپی است.
3. درخواست از مخاطبان برای ریپورت و بلاک‌کردن محتوای کپی و کپی‌کننده

در مرحلۀ ۱ می‌تواند دو درخواست را از کسی که محتوای کپی را در پیج یا کانالش منتشر کرده است داشته باشد. یا اینکه محتوای کپی را حذف کند، یا با تگ‌کردن یا منشن‌کردن او، حق مطلب را ادا کند.

درصورتی‌که کپی‌کننده از انجام این دو درخواست سر باز زد، می‌تواند سراغ مرحلۀ ۲ یا ۳ برود.

معمولاً قابلیت ریپورت محتوای کپی در شبکه‌های اجتماعی وجود دارد.

مرحلۀ سوم هم درخواست از مخاطبان برای ریپورت و بلاک کپی‌کننده است. معمولاً این درخواست از سمت مخاطبان وفادار اجابت می‌شود.

۲) وظیفۀ کپی‌کنندۀ ناآگاه (شهروند تبربه‌دست)

همان‌طور که در بالا اشاره شد، این دسته از افراد همان شهروندان تبربه‌دست هستند که فکر می‌کنند با این کار به شهر و شهروندان کمک می‌کنند.

این دسته معمولاً با تذکر مخاطبان، فالوئرها و صاحب اثر به خود می‌آیند و از کاری که کرده‌اند پشیمان می‌شوند. این قشر نیاز به یک تلنگر دارند، پس بیایید این تلنگر را ما به آن‌ها بزنیم.

اگر شما جزو این دسته از افراد هستید، قبل از بارگذاری محتوای کپی در شبکه‌های اجتماعی، حتماً از صاحبِ اثر اجازه بگیرید یا حداقل او را تگ یا منشن کنید.

۳) وظیفۀ کپی‌کنندۀ آگاه (رئیس مافیا!)

از قدیم گفته‌اند: «کسی را ‌که خوابیده می‌شود بیدار کرد، اما کسی‌ را که خودش را به خواب زده نمی‌شود بیدار کرد». تا وقتی ‌که من و شما اقدامی نکنیم و به آن‌ها گوشزد نکنیم، این افراد همچنان اقدام به انتشار محتوای کپی در شبکه‌های اجتماعی می‌کنند.

این قشر شاید در کوتاه‌مدت با بازنشر محتوای کپی در شبکه‌های اجتماعی به منفعتی برسند، اما در بلندمدت با آبرو و اعتبار خودشان بازی می‌کنند و ممکن است با بهبود الگوریتم‌های شبکه‌های اجتماعی با انتقام سخت آن‌ها روبه‌رو شوند.

پس به این افراد توصیه می‌شود که خودشان از این خواب غفلت بیدار شوند، قبل از اینکه با اعمال شاقه بیدارشان کنند.

۴) وظیفۀ مصرف‌کنندۀ محتوا

مصرف‌کنندگان محتوا هم در قبال محتوای کپی مسئول هستند و باید به آن واکنش نشان دهند. در شکل پایین روند این موضع‌گیری را می‌بینید.

1. اطلاع به کپی‌کننده مبنی‌ بر کپی‌بودن محتوا در دایرکت یا کامنت.‌
2. مطلع‌ساختن صاحب اثر از اینکه محتوایش کپی شده.
3. ریپورت و بلاک محتوای کپی و کپی‌کننده محتوا.

اگر بعد از مرحلۀ ۱، کپی‌کننده محتوا را حذف یا صاحب اثر را منشن کرد، مأموریت با موفقیت انجام شده، اما اگر اقدامی از سوی کپی‌کننده صورت نگرفت، باید به سراغ مرحلۀ ۲ و ۳ برود.

بعد از مرحلۀ ۲ که آگاه‌ساختن صاحب اثر است، هنوز کارش تمام نشده و زمان مطلع‌ساختن آن شبکۀ اجتماعی از وجود محتوای کپی با ریپورت یا بلاک کردن است!

۵) وظیفۀ شبکه‌های اجتماعی (پدرخوانده!)

یکی از موفق‌ترین پلتفرم‌ها در جهت مبارزه با محتوای کپی یوتیوب است. یوتیوب به‌شدت از تولیدکننده‌های محتوا حمایت می‌کند، قانون کپی‌رایت را خیلی سفت و سخت اجرا می‌کند و برای این ‌کار از سیستم بسیار هوشمندی به نام Content ID در جهت شناسایی محتوای کپی استفاده می‌کند و تحت شرایط خاص آن را در اختیار صاحبان محتوا می‌گذارد.

اگر کانال شما سه خطای کپی‌رایت از سمت یوتیوب دریافت کند، به احتمال زیاد علاوه ‌بر مسدودشدن حساب این کانالتان، دیگر کانال‌هایی هم که به این حساب شما متصل هستند مسدود می‌شوند!

یوتیوب به‌تازگی شرایطی را به وجود آورده است که قبل از انتشار ویدئو مشخص می‌کند که آیا این ویدئو مشکل کپی‌رایت دارد یا خیر.

اینستاگرام هم سازوکاری برای مقابله با محتوای کپی دارد؛ اما به اندازۀ سیستم Content ID یوتیوب هوشمند نیست و فاصلۀ زیادی با آن دارد، وگرنه شاهد این مقدار از محتوای کپی در این شبکۀ اجتماعی نبودیم.

به‌طورکلی، این پدرخوانده‌های عزیز علاوه‌ بر اینکه باید به گزارش کاربران در برابر محتوای کپی حساس باشند، باید خودشان نیز سازوکاری را فراهم کنند تا بتواند از تولیدکنندۀ محتوا در برابر کپی‌شدن محتوایشان حمایت کنند. البته اگر طرح قانون حمایت از حقوق کاربران و خدمات پایۀ کاربردی فضای مجازی بگذارد تا بتوانیم در این شبکه‌ها فعالیت کنیم!

شناسایی محتوای کپی صوتی و تصویری شاید با بهبود الگوریم شبکه‌های اجتماعی به‌راحتی انجام شود، اما یکی از دغدغه‌های اصلی کپی محتوای متنی است که باعث دلسردی خیلی از تولید‌کنندگان محتوا شده است. به نظرم نوشداروی این موضوع چیزی جز فرهنگ‌سازی نیست.

ختم کلام

خواندن این مقاله تکلیفی را بر دوش ما می‌گذارد تا در برابر محتوای کپی در شبکه‌های اجتماعی موضع‌گیری کنیم و بی‌تفاوت از کنار آن رد نشویم.

در این مقاله با ۴ نقش اصلی که در یک در بازی مافیای محتوای کپی‌شده در شبکه‌های اجتماعی دخیل هستند آشنا شدیم و همین‌طور از مسئولیت‌ و وظایف هرکدام از این نقش‌ها آگاه پیدا کردیم. پس بیایید همه با هم این شهر را نجات دهیم.

راستی راهکار شما برای مقابله با محتوای کپی در شبکه‌های اجتماعی چیست؟ در کامنت‌ها برای‌ ما بنویسید.