نقد فیلم بندباز ساخته رابرت زمیکس – گام‌‌ های مرد بندباز

تصویر برج‌‌های دوقلو همواره با ویران شدن و فروریختن آن درپی حملات تروریستی ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ در ذهن ثبت شده است. دسته‌‌ی زیادی از فیلم‌‌ها ساختمان مرکز تجارت جهانی را برای پرداختن به اتفاقات تلخِ یازدهم سپتامبر بازآفرینی می‌‌کنند؛ شمار کمی از فیلم‌‌ها اما بر روی اتفاقاتِ دیگری دست می‌‌گذارند که مرکز تجارت جهانی شاهد و محل آن‌‌ها بوده است.

اینکه فیلمی، بندبازی یک نفر را در فاصله‌‌ی بین برج‌‌های دوقلو به تصویر بکشد، موضوع جالبی‌ست و این دقیقاً موضوعی‌‌ست که رابرت زمکیس برای فیلمش، «بندباز» برگزیده.

بندبازی در ارتفاعات وحشتناک، از آن دست کارهای توأمان شگفت‌‌انگیز و جنون‌‌آمیز به حساب می‌‌آید که هر کسی از تماشای آن به حیرت واداشته می‌‌شود. حال تصور کنید شخصی، بندبازی خود را در ارتفاع ۴۰۰ متری از سطح زمین و در فاصله‌‌ی میان برج‌‌های دوقلو انتخاب کند؛ دیوانگی محض است اما فیلیپ پتی – بندباز فرانسوی – این کارِ ناممکن را انجام داد.

در صبح روزی در سال ۱۹۷۴ او برفراز برج‌‌های دوقلو حاضر شد و بدون استفاده از کوچکترین وسیله‌‌ی ایمنی، با تکیه بر اعتماد به نفس، تمرکز و توانایی خود در ارتفاعی که انگار بر روی ابرها قرار گرفته‌‌ای و از آن بالا آدم‌‌ها تنها به نقطه‌‌ای سیاه می‌‌مانند، ظرف ۴۵ دقیقه بر روی سیمی میان دو ساختمان راه رفت. بندبازی غیرقانونی فیلیپ پتی بین برج‌‌های دوقلو انعکاس بسیار گسترده‌‌ای داشت و او اینچنین نام خود را به عنوان یک بندباز استثنایی در تاریخ ثبت کرد. این ماجرای واقعی را با تلاشی که رابرت زمکیس کرده است، می‌‌توان در فیلم «بندباز» مشاهده کرد.

زمکیس برای روایت داستانِ بندبازی غیرقانونی و خارق‌‌العاده‌‌ی فیلیپ پتی، از چند بخش در فیلم بهره برده است: بخش اول که در پاریس جریان دارد، به معرفی فیلیپ (با بازی جوزف گوردون-لویت) و آشنایی او با آنی – معشوقه‌‌اش – و عکاسی به نام ژان‌‌لویی و همینطور بندبازی باتجربه، پاپا رودی (بن کینگزلی) می‌‌پردازد؛ بخش میانی از زمان ورود فیلیپ به نیویورک تا زمانی که او خود را برای بندبازی بین برج‌‌های دوقلو آماده می‌‌سازد و افرادی را در یک گروه گردهم می‌‌آورد تا به کمک آن‌‌ها وارد مرکز تجارت جهانی شود، ادامه پیدا می‌‌کند؛ بخش انتهایی داستان نیز (بهترین بخش اثر) شامل نمایش بندبازی فیلیپ برفراز برج‌‌های دوقلو است. لازم به ذکر است زمکیس بعضاً با شوخی‌‌هایی در داستان، نفس تازه‌‌ای به داستان می‌‌دهد.

فیلم بهترین دقایق خود را از بندبازی فیلیپ در انتهای قصه می‌‌گیرد. از زمانی که فیلیپ بین دو ساختمان مشغول بندبازی می‌‌شود، جلوه‌‌های ویژه و دوربینِ زمکیس به گونه‌‌ای بسیار تأثیرگذار عمل می‌‌کنند و فیلم در آن هنگام دقایقی نفس‌‌گیر و پُرهیجان را به وجود می‌‌آورد. حین گام‌‌هایی که فیلیپ بر روی سیم بر می‌‌دارد، دوربین به خوبی با این شخصیت همراهی می‌‌کند و قادر است ما را نیز در آن مسیر با او همراه کند.

برای بیننده این یک تجربه‌‌ی وحشتناک است: دوربین اطراف فیلیپ پرسه می‌‌زند، گام‌‌های او را بر روی سیم دنبال می‌‌کند، او را از بالای سر نشان می‌‌دهد و ما آن ارتفاع وحشتناک را می‌‌بینیم، به ساختمان‌‌ها نگاه می‌‌کنیم و به شهر که انگار زیر پای‌‌مان قرار گرفته است.

باوجود داشتن سوژه‌‌ی مناسب و فاکتورهایی مثبت، «بندباز» فیلم خوب و شایسته‌‌ای نشان نمی‌‌دهد و اثری‌‌ست متوسط رو به پایین؛ در واقع جز همان فصل بندبازی فیلیپ – که بیست دقیقه به طول می‌‌انجامد – و بازی رضایت‌‌بخش جوزف گوردون-لویت، فیلم حرف زیادی برای گفتن ندارد. برای این اثر، زمانی دوساعته طولانی به نظر می‌‌رسد و فیلم به خوبی پاسخگوی مدت زمان خود نیست.

این موضوع در دقایق پایانی و یا به خصوص پیش از شروع بندبازی، در طی سکانسی بلند که فیلیپ وارد مرکز تجارت جهانی می‌‌شود و کارها را روی بام راست و ریست می‌‌کند، بیشتر مشهود است.

درخصوص فیلیپ، مشکلِ فیلم در رابطه با ضعف در شخصیت‌‌پردازی اوست؛ فیلم در نیمه‌‌ی ابتدایی نمی‌‌تواند به گونه‌‌ای فیلیپ را به تصویر بکشد که بیننده توانایی و مهارت و اعتماد به نفس ویژه‌‌ی او را در کاری که انجام می‌‌دهد، آنچنان که این شخصیت تصمیم می‌‌گیرد و حاضر است بین برج‌‌های دوقلو در ارتفاع ۴۰۰ متری بندبازی کند، به خوبی لمس نماید. فلاش‌‌بک به کودکی فیلیپ و آن ۴۵ دقیقه‌‌ای که در پاریس پشت سر می‌‌گذاریم، برای شکل گرفتن شخصیت فیلیپ ناچیز و بی‌ثمرند و کاری از پیش نمی‌‌برند.

در کنار این‌‌ها همچنین شخصیت‌‌های فرعی دست نخورده باقی مانده‌‌اند و هیچکدام در فیلم کار نشده‌‌اند؛ برای مثال کاراکتر پاپا رودی که فیلیپ از او آموزش می‌‌بیند. فیلم حتی در شکل‌‌گیری رابطه‌‌ی فیلیپ و آنی نیز عجولانه و کلیشه‌‌ای عمل کرده است. آنی فردی‌‌ست که از همان ابتدا در کنار فیلیپ قرار می‌‌گیرد و مشتاقانه او را برای انجام کارش در  آمریکا همراهی می‌‌کند. این رابطه می‌‌توانست بهتر شکل بگیرد.

جوزف گوردون-لویت حضور قانع کننده‌‌ای در فیلم دارد و بازی او را در نقش بندباز فرانسوی می‌‌توان از اتفاقاتِ مثبت اثر ارزیابی کرد؛ بازی جوزف گوردون-لویت با اینکه چشمگیر نیست اما او با آن لهجه‌‌ی فرانسوی شخصیت خود را به شکلی بامزه به تصویر می‌‌کشد و پیش می‌‌برد و در مجموع بازی‌‌اش‌‌ راضی‌‌کننده است.

بد نیست در پایان اضافه کرد برای کسانی که می‌‌خواهند در مورد شخصیت فیلیپ پتی و بندبازی او میان برج‌‌های دوقلو پیگیری بیشتری داشته باشند، مستندی با عنوان «مردی روی سیم» – که موفق به دریافت جایزه‌‌ی اسکار شد – می‌‌تواند گزینه‌‌ی مناسبی برای تماشا‌‌ کردن باشد.

“در متن فوق به کار بردن عنوان «بندباز» برای فیلم “THE WALK” به جهت آن است که این اثر در ایران بیشتر با همین نام نزد مخاطبین شناخته می‌‌شود.”

نوشته نقد فیلم بندباز ساخته رابرت زمیکس – گام‌‌ های مرد بندباز اولین بار در مجله نقد فیلم گردی. پدیدار شد.

source https://mag.filmgardi.com/%d9%86%d9%82%d8%af-%d9%81%db%8c%d9%84%d9%85-%d8%a8%d9%86%d8%af%d8%a8%d8%a7%d8%b2-%d8%b3%d8%a7%d8%ae%d8%aa%d9%87-%d8%b1%d8%a7%d8%a8%d8%b1%d8%aa-%d8%b2%d9%85%db%8c%da%a9%d8%b3-%da%af%d8%a7%d9%85/